Bà bầu bị ợ nóng: những điều cần lưu ý cho mẹ tương lai

0
9

Thế nào là ợ nóng thai kỳ

Nhiều người sẽ trải nghiệm cảm giác ợ nóng lần đầu tiên khi mang thai. Tuy hiện tượng này rất thường gặp, hơn nữa thường sẽ không có tổn thương gì tới sức khoẻ, nhưng nó sẽ khiến bạn cảm thấy rất khó chịu.

Ợ nóng là cảm giác nóng gây ra do hormone hoặc thay đổi sinh lý cơ thể, thường bắt đầu từ phần đáy xương ức lan tới phía dưới cổ họng.

Trong thời gian mang thai, nhau thai tiết ra progesterone khiến cơ trơn của tử cung trở nên trùng hơn, nhưng loại hormone này cũng khiến tâm vị (cửa kết nối giữa thực quản và dạ dày) lỏng hơn, khiến axit dạ dày chảy ngược lại thực quản, từ đó gây nên cảm giác ợ nóng.

Progesterone cũng làm giảm co thắt dạng sóng của thực quản và ruột, khiến quá trình tiêu hoá chậm lại. Cuối thai kỳ, thai nhi lớn dần cũng chèn ép lên khoang bụng của mẹ khiến axit dạ dày bị đẩy ngược lên thực quản.

Nhiều mẹ bắt đầu có hiện tượng ợ nóng và những cảm giác khó chịu khác về đường ruột trong nửa sau thai kỳ. Cảm giác khó chịu này thường liên tục xuất hiện trước khi sinh.

Nguyên nhân dẫn đến ợ nóng khi mang thai

Vào cuối thai kỳ, các mẹ thường có cảm giác nóng rát ở sau xương ức, gần tim, cảm giác chèn ép khó chịu, hơn nữa thường lan tới cổ họng, hay xảy ra sau khi ngủ. Khi từ vị trí ngồi hoặc đứng chuyển thành nằm, hoặc khi ho, nín thở dùng lực đi đại tiện cũng có thể gây ợ nóng. Sau khi ăn thực phẩm chua, cay kích thích, cảm giác ợ nóng sẽ nặng hơn. Thường có các triệu chứng như có hơi nóng, trào ngược, phần bụng trên rốn căng trướng.

Trong thai kỳ xuất hiện cảm giác này là do khi tuổi thai tăng dần, áp lực trong bụng tăng lên làm xuất hiện trào ngược thực quản. Khi trào ngược thực quản, chất mang tính axit trong dạ dày kích thích niêm mạc dạ dày, thậm chí có thể gây viêm thực quản do trào ngược.

Giữa và cuối thai kỳ, progesterone tăng lên, ảnh hưởng nhu động của thực quản, làm chậm quá trình loại bỏ chất trong dạ dày trào ngược thực quản, nên khiến viêm thực quản do trào ngược thêm nghiêm trọng.

Khi nằm cơ hoành được nâng cao, lúc ho, nín thở dùng lực đại tiện, áp lực trong bụng tăng cao, có thể khiến các chất nằm trong dạ dày trào ngược lại thực quản nhiều hơn, làm tăng nặng triệu chứng.

Thực phẩm tính axit, cay và kích thích có thể kích thích niêm mạc thực quản bị viêm, đương nhiên cũng khiến triệu chứng nghiêm trọng hơn. Nếu ăn quá no, áp lực trong bụng cũng tăng, có thể dẫn đến trào ngược thực quản.

Đồ ăn béo ngậy, socola, trà đặc, cà phê và thức ăn thơm, đều có thể làm giảm lực căng cơ trơn của đoạn dưới thực quản, làm tăng hiện tượng trào ngược thực quản.

Bà bầu bị ợ nóng phải làm thế nào

Chế độ ăn uống hợp lý

Không nên ăn quá no để tránh tăng áp lực trong bụng, làm cơ hoành nâng cao. Nên ăn thành nhiều bữa nhỏ, ăn chậm hơn nhai kỹ.

Đặc biệt tránh ăn bữa tối quá no và quá muộn, tốt nhất ăn tối trước khi ngủ 2-3 tiếng, như vậy bạn sẽ có đủ thời gian tiêu hoá thức ăn.

Tránh các loại thực phẩm và đồ uống dễ gây khó chịu cho dạ dày và đường ruột, như: nước uống có ga, rượu (dù thế nào, trong thai kỳ bạn cũng không nên uống rượu), cafein, socola, thực phẩm chua (bao gồm trái cây cam quýt, cà chua, mù tạt, dấm), các loại thịt nóng, thực phẩm bạc hà, thực phẩm vị cay, nồng, chiên rán  hoặc hàm lượng chất béo cao.

Sau khi ăn nhai kẹo cao su có thể kích thích tiết nước bọt, có thể hỗ trợ trung hoà axit dạ dày.

Tư thế ngủ đúng

Buổi đêm ngủ đệm thêm gối nâng cao phần thân trên, đầu giường nâng cao 15-20cm để thân trên cao hơn 10-15 độ, có thể giúp giảm trào ngược thực quản. Không nên dùng gối cao để nâng cả người lên, vì gối cao không thể nâng được cả người mà còn làm gập đoạn giữa thực quản và dạ dày, ảnh hưởng thức ăn xuống dạ dày, làm tăng hiện tượng trào ngược, ợ nóng.

Mặc quần áo rộng rãi

Để giảm trào ngược thực quản, các mẹ nên mặc đồ rộng rãi, đồ mặc quá chật sẽ bó phần eo bụng gây khó chịu. Đi ngoài thông suốt, tích cực phòng tránh nhiễm trùng đường hô hấp để tránh tăng áp lực trong khoang bụng.

Không hút thuốc

Tuyệt đối không hút thuốc. Hút thuốc không chỉ gây ra nhiều vấn đề về sức khoẻ mà còn làm tăng tiết axit dạ dày. Để đạt được hiệu quả tốt nhất, những người có thói quen hút thuốc nên cai thuốc trước khi mang thai. Nhưng nếu sau khi mang thai bạn vẫn hút thuốc và cảm thấy rất khó cai thì nên hỏi tư vấn bác sĩ để tìm cách cai thuốc phù hợp.

Uống loại thuốc không phải loại điều trị chứa magiê hoặc canxi có tác dụng ức chế axit cũng có thể giúp bạn giảm bớt cảm giác khó chịu ở dạ dày, nhưng trước khi uống bắt buộc phải xin tư vấn bác sĩ, vì có những loại thuốc chứa chì, aspirin hoặc một lượng lớn natri. Có thể uống thuốc có tính kiềm theo chỉ dẫn của bác sĩ cũng có thể giảm bớt triệu chứng ợ nóng.

Mang thai bị ợ nóng nên ăn gì

  1. Nước gừng tươi hoặc dùng trần bì pha nước uống.
  2. Cà rốt và thực phẩm tính kiềm có tác dụng trung hoà axit.
  3. Lạc (đậu phộng) giàu đạm và chất béo.
  4. Uống một chút nước soda.
  5. Dùng thuốc chống axit.
  6. Món ăn nhẹ giảm bớt ợ nóng
    • Cà chua trộn đường đỏ
      • Nguyên liệu: cà chua 6 quả, đường đỏ 80g.
      • Cách làm: Trần qua cà chua, vớt ra để nguội, bóc bỏ vỏ, cắt miếng cau dày khoảng 5cm, đặt trên đĩa, rắc đường đỏ trộn đều là được.

Ợ nóng khi mang thai cần chú ý điều gì

Để phòng tránh ợ nóng cần đặc biệt chú ý về chế độ ăn uống, không nên ăn quá no, cũng không nên uống nước nhiều một lúc, không uống trà đặc, nước uống chứa cafein, socola, cũng nên tránh các loại thức ăn kích thích niêm mạc thực quản như đồ ăn cay, quá lạnh hoặc quá nóng, sau khi ăn không nên nằm ngay.

Cách xử lý ợ nóng nhanh nhất

Nguyên nhân gây ợ nóng trong thai kỳ

Thay đổi hormone

Sau khi mang thai, mức độ hCG (human chorionic gonadotropin) trong cơ thể mẹ tăng lên nhanh chóng, kéo dài cho tới khoảng tuần thai thứ 12 mới bắt đầu giảm dần, đây cũng là lý do có hiện tượng nôn nghénđầu thai kỳ. Ngoài ra, vào cuối thai kỳ progesterone tăng rõ rệt sẽ làm cơ ở đoạn dưới thực quản trùng hơn, axit dạ dày và chất trong dạ dày trào ngược, khiến dạ dày và thực quản có cảm giác nóng rát, tức “ợ nóng”.

Tử cung chèn ép dạ dày

Cuối thai kỳ, tử cung của mẹ tăng kích thước rõ rệt, chèn ép lên dạ dày, khiến áp lực dạ dày tăng, làm giảm tốc độ đào thải hết chất trong dạ dày làm axit dạ dày trào ngược lên thực quản, tạo nên hiện tượng ợ nóng. Đặc biệt là khi mẹ cúi người, ngồi hoặc nằm thẳng, và khi tuổi thai tăng dần, hiện tượng này sẽ rõ rệt hơn.

Mẹo giảm ợ nóng trong thai kỳ

  1. Ăn thành nhiều bữa nhỏ: Tránh ăn quá no một lúc, tránh tạo gánh nặng cho dạ dày, mỗi ngày có thể ăn 6 bữa, mỗi bữa ăn một chút.
  2. Ăn ít thực phẩm có tính kích thích: Đồ uống có ga sẽ gây trướng bụng, trà, cà phê, socola đều khiến cơ trơn thực quản trùng đi. Đồ ăn có tính kích thích thì gây kích thích lên niêm mạc thực quản, làm tăng cảm giác nóng rát.
  3. Sau khi ăn không nên nằm ngay: Tốt nhất nên đứng khoảng nửa tiếng, giúp thức ăn xuống dạ dày, trong 2 tiếng sau ăn không hoạt động mạnh.
  4. Uống sữa bò trước khi ăn: Chế phẩm từ sữa có thể tạo thành một lớp bảo vệ trên thành dạ dày, giúp giảm cảm giác nóng rát.
  5. Kê cao đầu: Nếu ngủ có hiện tượng ợ nóng, mẹ có thể kê cao đầu khoảng 15-20cm để nửa thân trên cao 10-15 độ.
  6. Giữ cho đại tiện thông suốt: Nếu mẹ bị táo bón, khi đi đại tiện phải dùng lực, áp lực bụng tăng, dạ dày bị áp lực nên làm tăng cảm giác ợ nóng. Các mẹ nên ăn nhiều trái cây tươi giàu chất xơ, có tác dụng làm mềm phân, đại tiện dễ dàng. Đồng thời cũng cần kiên trì vận động vừa phải, đại tiện đều đặn.
  7. Khi cần thiết thì dùng thuốc theo chỉ dẫn của bác sĩ: Khi bị ợ nóng nếu đã áp dụng các biện pháp trên mà cảm giác ợ nóng vẫn không giảm thì nên đi khám bác sĩ, dùng thuốc chống axit xoa dịu triệu chứng, tuyệt đối không tuỳ tiện dùng thuốc, vì có nhiều loại thuốc chữa dư axit dạ dày là cấm dùng với phụ nữ mang thai.