Bà bầu tăng cân quá nhanh thì phải làm sao?

0
351

Phải làm gì khi bà bầu tăng cân quá nhanh

Căn cứ tiêu chuẩn tăng cân của thai phụ, nếu thấy mình tăng cân quá nhanh nhất định phải kiểm soát chặt chẽ, khống chế ăn uống, vận động vừa phải.

  1. Giảm thức ăn khiến chỉ số đường máu lên cao. Để tránh vòng lặp thai phụ giai đoạn cuối thai kỳ đề kháng insulin làm tăng lượng mỡ tích luỹ khiến cân nặng tăng lên, cần tăng cường chỉ dẫn dinh dưỡng thai kỳ, giảm tỉ lệ mắc tiểu đường thai kỳ.
  2. Kiểm soát cân nặng, ăn uống lành mạnh. Tránh ăn thực phẩm nhiệt lượng cao, ít ăn thức ăn có đường, trái cây mỗi ngày chỉ ăn 1 quả, duy trì ăn ít và ăn nhiều bữa, bữa phụ kết hợp đa dạng dinh dưỡng, khống chế cả thai kỳ chỉ tăng khoảng 12.5 kg. Một ngày 3 bữa đúng quy luật, khi ăn nhai thật kỹ.
  3. Vận động vừa sức, không bị mệt là được. Có thể đi bộ sau bữa tối, vừa tích luỹ năng lượng cho quá trình sinh đẻ, vừa giúp tiêu hao nhiệt lượng dư thừa, trợ giúp tiêu hoá.
  4. Học cách thả lỏng, đón chờ quá trình sinh đẻ bằng tâm trạng thoải mái. Áp lực càng lớn mẹ càng dễ bị béo, do vậy mẹ nên lựa chọn những cách lành mạnh để giải phóng cảm xúc.

Nguyên nhân bà bầu tăng cân quá nhanh

Khi mang thai không thể tránh được việc tăng cân, trọng lượng tăng lên không chỉ gồm trọng lượng của thai nhi, nhau thai, nước ối, mà còn là của bầu ngực, tử cung và toàn bộ lượng máu tăng lên trong cơ thể thai phụ, là việc tăng cân trong phạm vi cho phép. Nếu trong thai kỳ bà bầu tăng cân quá nhanh, cho dù thai phụ vốn quá cân hay không thì đều có thể tìm nguyên nhân từ chế độ ăn uống hàng ngày, một nguyên nhân thường thấy cũng như dễ thấy nhất.

Nhiệt lượng thai phụ hấp thụ chủ yếu tới từ 3 loại dưỡng chất chính: Chất đạm, chất béo và gluxit. Trong đó 1 gram chất béo có thể tạo ra 9000kcal, cao hơn nhiều lần 1g chất đạm và gluxit chỉ tạo ra 4000kcal. Cách chế biến dùng dầu rán trong bữa ăn hàng ngày sẽ khiến thai phụ hấp thụ quá lượng chất béo cần thiết, khiến năng lượng dư thừa. Phần lớn các thai phụ đều ăn các loại hạt, tuy có vẻ không nhiều nhiệt lượng như đồ chiên rán, nhưng cũng sẽ chuyển hoá thành chất béo tích trữ trong cơ thể, cân nặng sẽ tăng nhanh do hấp thụ quá nhiều. Cân nặng tăng quá nhanh còn cần chú ý tới lượng dầu và đường trong bữa chính hàng ngày.

Thai phụ tăng cân quá nhanh, ngoài biểu hiện rõ ràng nhất là lượng mỡ tích trữ tăng lên, có những thai phụ là do ảnh hưởng của bệnh, bao gồm tăng tiết Aldosteron do trúng độc thai kỳ khiến cơ thể trữ nước. Biểu hiện chính của trúng độc thai kỳ có, sưng ngực, dư đạm trong nước tiểu, cao huyết áp. Có nghiên cứu đã chỉ ra, thai phụ bị cao huyết áp thường tăng cân nhiều hơn thai phụ bình thường.

Ngoài ra nhiều mẹ hay lo lắng thai nhi không đủ dinh dưỡng, tuỳ tiện tăng cường bổ sung dinh dưỡng, thêm nữa trong thai kỳ thai phụ thường ham ngủ, ít vận động, không kiểm soát được cân nặng, mặc cho cân tăng tự do, như vậy cũng khó trách tại sao cân nặng lại tăng nhanh.

Tác hại khi thai phụ tăng cân quá nhanh

Thai phụ tăng cân quá nhanh sẽ khiến thai nhi quá to, gây bệnh tiểu đường thai kỳ, cao huyết áp thai kỳ. Nghiên cứu đã chỉ ra, tuy cân nặng tăng quá nhanh hiếm khi gây ra dị tật thai nhi, nhưng tỉ lệ đẻ mổ rất cao. Khi tăng quá 20kg trong thai kỳ, tỉ lệ đẻ mổ cao tới 60% kèm theo cao huyết áp thai kỳ. Coi cân nặng giữa thai kỳ tăng nhanh bất thường làm dấu hiệu chính, Hiệp hội sản khoa Nhật Bản đưa ra một trong các tiêu chuẩn có thể phán đoán là mỗi tuần tăng hơn 500g.

Tiểu đường thai kỳ là một trong những mối nguy hiểm tới sức khoẻ của cả mẹ và bé. Sau khi xét nghiệm sàng lọc tiểu đường và khả năng dung nạp glucose, một trong các nguyên nhân chính chẩn đoán là tiểu đường thai kỳ chính là cân nặng thai phụ tăng quá nhiều và quá nhanh. Mang thai tháng thứ 6 -7, nếu thai phụ tăng cân quá nhanh thì cơ thể buộc phải cần có nhiều insulin hơn để duy trì sự trao đổi chất và dự trữ của ba loại dưỡng chất là chất đường, chất béo và chất đạm. Đề kháng insulin khiến mỡ tích trữ trong cơ thể, cân nặng tăng lên, cân nặng tăng lên lại thúc đẩy đề kháng insulin, từ đó tạo nên vòng tuần hoàn ác tính.

Tới khi bé trưởng thành, sức khoẻ vẫn có thể bị ảnh hưởng từ việc mẹ tăng cân quá nhanh trong thai kỳ. Chuyên gia cho biết, thai phụ tăng cân quá nhanh, quá nhiều làm tăng tỉ lệ thai to, thai nhi to có tỉ lệ cao huyết áp, tiểu đường và tim bẩm sinh cao hơn thai nhi có cân nặng bình thường. Các bệnh mãn tính như tiểu đường tuýp 2, cao huyết áp, động mạch vành đều là đặc trưng bắt nguồn từ thai nhi. Nghiên cứu chỉ ra, trong thai kỳ thai phụ tăng quá 18 kg thì tỉ lệ thai to hơn 10%, dễ phát triển thành béo phì.

Cân nặng tăng quá nhanh nên kiểm soát ăn uống như thế nào?

Ăn uống lành mạnh dự phòng tăng cân quá nhanh

Kiểm soát cân nặng quan trọng là ít đường ít dầu, ăn ít đồ chứa đường, những loại trái cây có lượng đường cao mỗi ngày chỉ nên ăn 1 quả, muốn ăn nhiều có thể thay bằng cà chua, dưa chuột, ớt chuông. Tuyệt đối không ăn, không uống những loại thức ăn thức uống như nước ngọt, bánh mì, bánh quy, kem, bánh gato, sô cô la; uống sữa bò và sữa đậu nành không thêm đường. Ghi nhớ ăn ít dầu mỡ, ăn nhiều chất đạm, vitamin.

Ngũ cốc giàu đạm thực vật và các loại vitamin, mỗi ngày ăn ngũ cốc là chính, không quá 500-600g, ngoài ra cần đa dạng hoá chủng loại món chính, ví dụ ăn cơm có thể nấu cơm với đậu đỏ, đậu đen, ngô, ăn cháo có thể thêm hạt dẻ, táo đỏ, củ từ, cẩu kỷ, ngân nhĩ, đậu xanh, đậu tương, mè, hạnh nhân v.v…

Rau xanh chứa nhiều chất xơ và axit folic, có lợi cho hấp thụ canxi, sắt, tránh táo bón. Ăn mùa nào rau ấy, ăn rau tươi, ăn nhiều loại lá xanh.

Tuy chất lượng đời sống đã được nâng cao, muốn ăn gì đều có thể ăn, nhưng nếu cân nặng thai phụ tăng quá nhanh thì cần ngừng ăn đồ tẩm bổ, lựa chọn những loại thực phẩm có chất đạm tốt như cá, trứng, sữa. Các loại hạt cũng chứa đạm và nguyên tố vi lượng, lipoprotein tỉ trọng thấp rất có lợi cho thai phụ và thai nhi, nhưng cũng cần chú ý vừa đủ lượng.

Ăn ít, ăn thành nhiều bữa

Hàng ngày ăn thêm bữa phụ vào 10h, 15h, trước khi ngủ, như các loại hạt, sữa bò, trứng, chế phẩm từ đậu, sữa chua, như vậy sẽ không có quá nhiều đường chuyển hoá thành chất béo, không bị quá lượng mà không bị đói, dinh dưỡng cần thiết đều cung cấp cho thai nhi.

Khi ăn bữa chính luôn hỏi bản thân “còn đói không?”, nếu không đói nữa thì có thể dừng ăn, vì từ không đói cho tới no rồi tới quá no, thức ăn dư trong khoảng đó sẽ khiến dạ dày căng lên, cơ hoành ép lên tim khiến thai phụ không thoải mái, dinh dưỡng thừa cũng sẽ chuyển hoá thành chất béo mà tích tụ lại. Càng về cuối thai kỳ càng cần ăn theo nguyên tắc ăn ít và ăn nhiều bữa.

Chú ý cách ăn

Khi ăn cần nhai chậm nhai kỹ, không được ăn quá vội, sẽ tăng áp lực lên dạ dày và đường ruột, ảnh hưởng tới tiêu hoá. Có thể tránh dùng bát đĩa to, nên dùng vật dụng nhỏ. Buổi tối trước khi ngủ 2 tiếng mà ăn bữa đêm khiến chất béo dễ tích tụ hơn.

Có trường hợp đặc biệt là có mẹ hay tiết kiệm, thức ăn người nhà ăn không hết thì ăn nốt cho đỡ lãng phí, cho dù bản thân đã no. Đặc biệt nhắc nhở các mẹ đừng làm vậy, đừng vì tiết kiệm đồ ăn mà khiến cân nặng tăng nhiều.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây