Bổ sung axit folic cho bà bầu: Các lưu ý khi bổ sung axit

Ngày 25 Tháng Ba, 2020

Bà bầu làm sao để bổ sung axit folic

Những bà mẹ tương lai vừa mới tiếp xúc với axit folic có thể ít nhiều lẩm bẩm trong lòng:

Axit folic phải được bổ sung mỗi ngày, nên ăn cơm mỗi ngày. Mỗi ngày đều ăn nhiều thực phẩm chứa axit folic là đủ rồi chứ! Có cần dùng viên axit folic không? Rốt cuộc là như thế nào…

Bổ sung axit folic bằng thực phẩm thôi là chưa đủ

Những bà mẹ có những suy nghĩ trên, hãy nhanh đến xem đi! Axit folic sẽ giải đáp thắc mắc của tất cả mọi người:

Thực phẩm chứa axit folic đơn thuần là không đủ để bổ sung, vì khả dụng sinh học quá thấp!

Ít nhất hơn một nửa axit folic trong thực phẩm tự nhiên dễ bị mất trong khi nấu và axit folic còn lại không dễ dàng được hấp thụ bởi ruột non. Sau khi được hấp thụ rồi, cũng chỉ khoảng một nửa là được sử dụng, đến cuối cùng khả năng hấp thu cao nhất cũng chỉ đạt 25%, so với khả năng của việc chuyển đổi ở các viên axit folic là 100%, thực sự có thể nói rằng sức mạnh rất khác nhau.

Nói một cách đơn giản, các bà mẹ tương lai không hấp thụ nhiều axit folic từ thực phẩm mỗi ngày như họ nghĩ. Nếu bạn muốn có đủ axit folic mà không dùng đến thuốc, bạn có thể phải thay thế sang một cái dạ dày khác có dung lượng cực lớn.

Miễn là không sử dụng quá liều, sử dụng viên axit folic không gây độc!

Nhiều bà mẹ lo lắng rằng nếu họ uống viên axit folic mỗi ngày, liệu có tác dụng phụ nào nếu sử dụng quá nhiều không?

Trên thực tế, nhu cầu axit folic đối với phụ nữ mang thai cao gấp 4 lần so với người bình thường và nhìn chung không dễ vượt quá liều lượng. Miễn là bạn tuân theo lời khuyên của bác sĩ và đảm bảo rằng tổng lượng axit folic hàng ngày (thuốc + thực phẩm) không vượt quá 1.000 microgam, bạn không cần phải lo lắng.

Đúng phương pháp: kiên trì uống viên axit folic và thực phẩm giàu axit folic mỗi ngày.

Trên thực tế, liều lượng đúng để bổ sung axit folic khoa học là bổ sung đồng thời viên axit folic và thực phẩm giàu axit folic.

Từ 3 tháng trước khi mang thai đến cuối thai kỳ, các bà mẹ tương lai nên bổ sung 400 microgam (= 0,4 mg) axit folic mỗi ngày. Ngoài ra, bạn có thể bổ sung thêm lượng axit folic trong chế độ ăn hàng ngày.

Trong thời kỳ mang thai giữa và cuối của thai kỳ, nên thay thế viên nén axit folic bằng vitamin tổng hợp (thường chứa 800 microgam axit folic) theo hướng dẫn của bác sĩ sản khoa hoặc chuyên gia dinh dưỡng để đáp ứng nhu cầu của cơ thể về axit folic và các vitamin khác. Cũng nên chú ý đến chế độ ăn uống hàng ngày của bạn.

Thực tế có nhiều loại thực phẩm giàu axit folic, chẳng hạn như các loại rau lá xanh như bắp cải, cải thìa, gan động vật. Ngoài ra, trứng, đậu, trái cây, các loại hạt… cũng rất giàu axit folic. Các bà mẹ có thể dựa theo sở thích của bản thân mà phối hợp.

Nói tóm lại, các bà mẹ tương lai muốn bổ sung axit folic một cách khoa học, hãy nhớ nhấn mạnh vào việc sử dụng viên axit folic và thực phẩm giàu axit folic mỗi ngày. Bằng cách này, việc bổ sung axit folic sẽ hiệu quả và an toàn nhất, có thể giúp ngăn ngừa sự phát triển dị tật bẩm sinh của thai nhi, thúc đẩy sự phát triển của thai nhi và nhau thai, giúp người mẹ tương lai an toàn hơn trong thai kỳ.

Triệu chứng thiếu axit folic của bà bầu

Các triệu chứng thiếu axit folic ở phụ nữ mang thai là không rõ ràng. Các bà mẹ có thể bị tiêu chảy, giảm cảm giác thèm ăn, giảm cân, suy nhược, đau họng, đau đầu, nhịp tim nhanh và khó chịu. Axit folic là một loại vitamin quan trọng cần thiết cho cơ thể con người. Đối với phụ nữ mang thai, axit folic không chỉ cần thiết mà sự hiện diện của nó sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi. Do đó, cần phải phát hiện các triệu chứng thiếu axit folic để kịp thời bổ sung.

Thiếu sắt là nguyên nhân phổ biến nhất gây thiếu máu, nhưng nó không phải là nguyên nhân duy nhất. Bởi vì axit folic giúp giữ cho máu của bạn khỏe mạnh, lượng axit folic không đủ cũng có thể gây thiếu máu. Thiếu máu do thiếu sắt và thiếu máu do thiếu axit folic có triệu chứng mệt mỏi và suy yếu tương tự nhau, có thể khiến người ta tức giận và cáu kỉnh. Ngoài ra, một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng axit folic không đủ có thể gây ra thay đổi màu da hoặc làm trầm trọng thêm tình trạng đổi màu da hiện tại.

Nếu các bà mẹ mang thai thiếu axit folic, sẽ không thể cung cấp cho em bé lượng axit folic tối ưu để phát triển phôi sớm. Vì vậy, ngay cả khi các bà mẹ tương lai vẫn cảm thấy khá tốt, thì vẫn nên sớm bổ sung axit folic.

Sự nguy hiểm khi bà bầu thiếu axit folic

Axit folic thường được sử dụng bởi phụ nữ sử dụng ở mức 400 microgam mỗi ngày trước khi mang thai. Nếu phụ nữ mang thai không tiêu thụ đủ axit folic trong giai đoạn này, nó sẽ gây hại. Thiếu axit folic trong thai kỳ sớm có thể dẫn đến dị tật thai nhi và khiếm khuyết trong sự phát triển ống thần kinh của thai nhi, do đó làm tăng tỷ lệ mắc bệnh gai cột sống bao gồm cả bệnh lý não. Ngoài ra nó cũng có thể gây sảy thai sớm tự phát.

Ở giai đoạn giữa và cuối, thiếu axit folic, phụ nữ mang thai dễ bị vỡ nhau thai, hội chứng tăng huyết áp do mang thai, thiếu máu megaloblastic: thai nhi dễ bị chậm phát triển trong tử cung, sinh non và nhẹ cân, phát triển trí tuệ bị ảnh hưởng. Do đó, bà bầu thiếu axit folic cần kịp thời bổ sung.

Lúc nào nên sử dụng axit folic

Các bà mẹ tương lai nên bắt đầu bổ sung axit folic từ 3 tháng trước khi chuẩn bị thụ thai, để cung cấp đủ dự trữ cho em bé trong tương lai. Và bổ sung axit folic kéo dài đến cuối thai kỳ và không thể dừng lại. Trong thời kỳ giữa và cuối của thai kỳ, sự tổng hợp DNA, nhau thai, mô của mẹ và các tế bào hồng cầu tăng lên đều làm tăng nhu cầu axit folic của bà bầu. Do đó, ngay cả khi hệ thống thần kinh của em bé đã được phát triển trong ba tháng đầu của thai kỳ, việc thiếu axit folic khi mang thai vẫn sẽ gây ra chứng thiếu máu megaloblastic, bệnh tiền ung thư và vỡ nhau thai.

Axit folic có tác dụng rất lớn. Thời kỳ mang thai đầu là thời kỳ biệt hóa hệ thống cơ quan thai nhi và hình thành nhau thai, các tế bào phát triển và phân chia rất mạnh mẽ. Thiếu axit folic có thể gây dị tật thai nhi. Do đó, nên bổ sung axit folic trong thời kỳ đầu mang thai để thúc đẩy sự tăng trưởng và phát triển tốt của hệ thần kinh trung ương của thai nhi.

Vào thời kỳ mang thai giữa và cuối của thai kỳ, ngoài sự tăng trưởng và phát triển của thai nhi, lượng máu, vú của người mẹ và sự phát triển của nhau thai đã làm tăng nhu cầu về axit folic. Thiếu axit folic, phụ nữ mang thai dễ bị vỡ nhau thai, hội chứng tăng huyết áp do mang thai và các bệnh khác. Thai nhi dễ bị chậm phát triển trong tử cung, sinh non và nhẹ cân, sự tăng trưởng và phát triển trí tuệ của thai nhi sẽ bị ảnh hưởng sau khi sinh. Phụ nữ mang thai cần bổ sung axit folic kịp thời.

Bạn có thể ngừng uống viên axit folic sau thời kỳ mang thai giữa, có thể lấy thêm từ thực phẩm. Như rau xanh, rau bina, cà chua, cà rốt, lúa mạch, cám gạo, v.v…

Phụ nữ mang thai cần hấp thụ bao nhiêu axit folic

Có hai dạng liều lượng axit folic trên thị trường hiện nay, một dạng là liều 5mg mỗi viên và dạng còn lại là dạng liều nhỏ 0,4 mg mỗi viên. Phụ nữ mang thai nên dùng liều lượng nhỏ, một viên mỗi ngày là đủ.

Các chuyên gia nhắc nhở rằng việc bổ sung quá nhiều axit folic không chỉ không ngăn ngừa dị tật thai nhi mà còn có thể che dấu các triệu chứng thiếu vitamin B12, cản trở quá trình chuyển hóa kẽm và gây ra hậu quả bất lợi như thiếu kẽm hoặc tổn thương thần kinh ở phụ nữ mang thai. Nếu bạn không thể thụ thai như mong đợi sau khi uống axit folic trong ba tháng, thì nên tiếp tục bổ sung axit folic cho đến ba tháng sau khi mang thai.

Em bé tiếp tục tăng trưởng và phát triển trong cơ thể của người mẹ. Axit folic của người mẹ được vận chuyển đến thai nhi qua nhau thai. Với sự phát triển liên tục của mô nhau thai và tử cung, nhu cầu về axit folic sẽ tăng lên. Tổng lượng axit folic trong cơ thể con người là khoảng 5 ~ 6 mg, nhưng cơ thể con người không thể tự tổng hợp axit folic, cần được lấy từ thực phẩm, tăng cường tiêu hóa và hấp thu.

Thực phẩm giàu axit folic cho bà bầu

Axit folic là một vitamin tan trong nước, nó có nhiều trong gan, thận động vật, thịt gia cầm, trứng, rau quả tươi, trái cây, đậu và ngũ cốc. Tuy nhiên, hãy chú ý đến phương pháp nấu ăn. Đừng xào, nấu trong một thời gian dài để tránh mất axit folic.

Các loại thực phẩm phổ biến có chứa axit folic:

  1. Rau xanh: rau diếp, rau bina, cà chua, cà rốt, rau xanh, bông cải xanh, súp lơ, cải thìa, cải thảo nhỏ, đậu lăng, nấm, v.v…
  2. Trái cây tươi: cam, dâu, anh đào, chuối, chanh, đào, mận, mơ, việt quất, táo tàu, táo đỏ, lựu, nho, kiwi, mâm xôi, lê, quả óc chó, v.v…
  3. Thực phẩm động vật: gan, thận động vật, gia cầm, trứng, chẳng hạn như gan lợn, gà, thịt bò, thịt cừu, v.v…
  4. Các loại đậu, hạt: Đậu nành, các sản phẩm từ đậu nành, quả óc chó, hạt điều, hạt dẻ, hạnh nhân, hạt thông, v.v…
  5. Các loại ngũ cốc: lúa mạch, cám gạo, mầm lúa mì, gạo lứt, v.v…
  6. Axit folic cũng được tìm thấy trong dầu óc chó.

Những lưu ý khi bà bầu bổ sung axit folic

Tổng lượng axit folic trong cơ thể người là 5-6mg, nhưng cơ thể con người không thể tự tổng hợp axit folic, chỉ có thể được lấy từ thức ăn, tăng cường tiêu hóa và hấp thu. Một số bà mẹ tương lai sẽ bổ sung axit folic thông qua các viên axit folic. Điều mà các bà mẹ cần nhớ là: nếu bạn muốn bổ sung các viên axit folic, không được bổ sung một cách mù quáng, phải theo hướng dẫn của bác sĩ.

Bởi vì axit folic không phải là càng nhiều càng tốt. Uống quá nhiều axit folic có thể dẫn đến tăng nguy cơ tổn thương thần kinh tiến triển nhất định. Dữ liệu lâm sàng cho thấy lượng axit folic hàng ngày cần cho bà mẹ tương lai có thể lên tới 1000 microgam. Nói chung, bổ sung 400 đến 800 microgam axit folic mỗi ngày có thể đáp ứng nhu cầu tăng trưởng của em bé và của chính bản thân thai phụ.

Axit folic không thể bị lạm dụng

  1. Uống axit folic trong một thời gian dài sẽ cản trở quá trình chuyển hóa kẽm của bà mẹ mang thai. Một khi lượng kẽm không đủ, nó sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi.
  2. Các bà mẹ mang thai tốt nhất nên dùng các chế phẩm axit folic theo hướng dẫn của bác sĩ.
  3. Nếu bạn đã từng sinh em bé bị khuyết tật ống thần kinh, lần mang thai tới tốt nhất nên đến bệnh viện để kiểm tra và tăng lượng axit folic hàng ngày theo chỉ định của bác sĩ cho đến 12 tuần sau khi mang thai.
  4. Uống thuốc tránh thai, thuốc chống co giật… trong một thời gian dài trước khi mang thai có thể cản trở quá trình chuyển hóa các vitamin như axit folic. Phụ nữ có kế hoạch mang thai được khuyên nên ngừng thuốc và bổ sung vitamin như axit folic, tốt nhất là trước 6 tháng trước khi mang thai.
Đọc toàn bộ bài viết

Ths.Bs Trương Thị Thúy Mai

Ths.Bs Trương Thị Thúy Mai chuyên khoa nhi tại bệnh viện nhi đồng 1 tại Tp.HCM. Có rất nhiều năm kinh nghiệm chuyên môn. Bác Mai có vai trò chuyên môn cao tại khoa nhi của bệnh viện.


Tải Ứng Dụng MammyKids Miễn Phí