Trẻ bị cảm lạnh: cách chăm sóc dành cho bố mẹ

0
8

Nguyên nhân cảm lạnh ở trẻ nhỏ

Trẻ sơ sinh rất dễ bị cảm vì những lý do sau: hệ thống miễn dịch của trẻ chưa trưởng thành, kết hợp với môi trường lúc nóng lúc lạnh, khiến virus xâm nhập cơ thể và sinh sôi khiến trẻ mắc bệnh.

Nhiễm mầm bệnh. Hầu hết các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp trên ở trẻ nhỏ là do virus. Khoang mũi của trẻ dưới 1 tuổi rất hẹp và không có lông mũi, ngoài ra niêm mạc mũi của bé cũng rất mềm, dẫn đến chất bài tiết niêm mạc không đủ, sức đề kháng không có để chống nhiễm virus.

Chức năng miễn dịch của bé chưa phát triển hoàn toàn. Nghiên cứu có liên quan đã chỉ ra rằng kháng thể IgM của trẻ dưới 1 tuổi là ít nhất và khả năng chống nhiễm trùng cũng là kém nhất. Đến 3 tuổi, có thể đạt đến cấp độ người lớn, đó cũng là một trong những lý do khiến trẻ bị cảm mạo ở độ tuổi đi học cũng giảm dần.

Môi trường phòng ở kém. Khi căn phòng tối tăm và ẩm ướt, sự lưu thông không khí không tốt hoặc nhiệt độ phòng quá cao hoặc quá thấp sẽ rất có hại cho đường hô hấp của bé.

Môi trường nóng, lạnh đột ngột. Thời tiết lạnh và nóng luôn khiến các bà mẹ mất cảnh giác. Chênh lệch nhiệt độ quá lớn, một khi các bà mẹ không nhanh chóng thêm hoặc bớt quần áo cho bé, bé nhận sẽ bị kích thích bởi không khí lạnh, bé rất dễ bị cảm.

Liên quan đến chế độ ăn của bé. Một số khảo sát đã chỉ ra rằng nếu em bé của bạn phát triển quá nhanh và sữa mẹ không đủ, bạn phải cho bé uống sữa bột hoặc là do nguyên nhân trẻ kén ăn, lười ăn, dẫn đến một chế độ ăn uống mất cân bằng dinh dưỡng, sẽ dễ gây ra các mức độ thiếu hụt các loại vi chất khác nhau. Điều này sẽ làm tăng khả năng bị cảm ở trẻ.

Triệu chứng cảm mạo ở trẻ nhỏ

Trẻ bị cảm mạo nhẹ có biểu hiện nghẹt mũi, sổ mũi và thỉnh thoảng ho, các trường hợp nghiêm trọng sẽ xuất hiện đau đầu, toàn thân vô lực và đôi khi kèm theo đau bụng cấp tính.

Thời gian bị cảm lạnh: thường là 2-3 ngày, hoặc lâu hơn.

Trẻ bị cảm mạo thường kèm theo sốt, bệnh nhẹ thường sẽ sốt từ 1-2 ngày hoặc 5-6 ngày. Bệnh nặng thì thời gian phát sốt đôi khi kéo dài 1-2 tuần.

Nếu bé chỉ hắt hơi, nghẹt mũi, sổ mũi và thỉnh thoảng ho, vấn đề không nghiêm trọng lắm, chỉ là triệu chứng rất nhẹ, thường có thể được chữa khỏi trong vòng 3-4 ngày.

Nhiễm trùng liên quan đến cảm mạo ở trẻ nhỏ thường là nhiễm trùng vùng hầu, họng, có thể biểu hiện: sốt, đau họng, nổi hạch nhẹ và viêm amidan. Bé sẽ xuất hiện hiện tượng không ăn sữa, thậm chí nôn mửa và tiêu chảy.

Khi trẻ bị cảm nặng: bé sẽ cảm thấy lạnh, toàn thân không có năng lượng, mất cảm giác ngon miệng, sốt có thể lên tới 39-40 độ C, thậm chí cao hơn, hơn nữa sẽ đau đầu và ngủ không yên. Khi trẻ bị cảm mạo nặng, có thể có biến chứng đau bụng cấp và co giật do sốt cao, vì vậy các mẹ nên đặc biệt chú ý đến tình trạng của trẻ lúc này.

Nếu cảm mạo là do nhiễm hemovirus, các tế bào bạch cầu sẽ ở mức thấp hoặc trong phạm vi bình thường, nhưng tại thời điểm này, tổng số tế bào bạch cầu và tỷ lệ tế bào trung mô của trẻ vẫn còn cao. Nếu bé bị cảm mạo do vi khuẩn, tổng số tế bào bạch cầu tương đối cao và có thể giảm trong trường hợp nghiêm trọng, nhưng tỷ lệ tế bào trung mô cũng thường cao.

Kiểm tra cảm lạnh ở trẻ nhỏ

Nếu trẻ luôn bị cảm mạo lặp đi lặp lại, các mẹ nên đưa trẻ đến bệnh viện để làm xét nghiệm miễn dịch, chụp X quang ngực và đo các nguyên tố vi lượng.

Kiểm tra kháng thể (immunoglobulin)

Globulin miễn dịch đề cập đến IgA, IgM, IgG, IgD và IgE, thường được tìm thấy trong máu, dịch cơ thể và một số chất tiết. Trong số đó, hàm lượng lgA, IgM và IgG có trong máu tương đối cao, vì vậy nhìn chung chỉ cần xét nghiệm máu. Globulin Humoral có chức năng chống lại virus và vi khuẩn, vì vậy nếu kiểm tra mặt này, có thể tìm ra khả năng chống nhiễm trùng mạnh, yếu ở trẻ.

Kiểm tra vùng ngực

X-quang ngực là một trong những xét nghiệm thông thường có thể kiểm tra xem tim và phổi của bé có bình thường hay không. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng chụp X quang ngực có hại cho cơ thể con người, vì vậy hãy cẩn thận khi thực hiện chụp X quang ngực cho bé.

Kiểm tra nguyên tố vi lượng

Các nguyên tố vi lượng sắt, kẽm, canxi, magie và đồng có ý nghĩa rất lớn đối với trẻ nhỏ. Nếu cảm mạo ở trẻ em thường xuyên xảy ra, có thể liên quan đến việc thiếu một trong các nguyên tố vi lượng. Vì vậy, nếu bé thường bị cảm mạo, các mẹ nên đưa trẻ đi kiểm tra yếu tố vi lượng, để xem tình trạng các nguyên tố vi lượng trong cơ thể bé như thế nào.

Kiểm tra máu thường quy

Như tên của nó, nó là một xét nghiệm máu. Xét nghiệm máu thường quy là xét nghiệm cơ bản nhất. Xét nghiệm cảm mạo ở trẻ nhỏ được thiết kế để kiểm tra xem em bé có khó chịu và có bị thiếu máu hay không.

Kiểm tra chức năng tế bào miễn dịch

Trong quá trình chống lại virus, miễn dịch tế bào là lực lượng chính. Nó có thể tham gia bảo vệ miễn dịch và làm sạch các vật thể lạ không thuộc về cơ thể của chính em bé. Trẻ có chức năng miễn dịch tế bào tốt sẽ giúp cho khả năng trẻ bị cảm mạo giảm đi rất nhiều.

Trẻ bị cảm lạnh nghẹt mũi phải làm sao

Cảm mạo ở trẻ nhỏ thường đi kèm với nghẹt mũi. Lúc này, các bà mẹ có thể nâng đầu bé lên và tăng độ ẩm trong phòng để giảm nghẹt mũi cho bé.

  1. Khi bé bị nghẹt mũi, các mẹ có thể sử dụng nước muối nhỏ giọt vào mũi bé, từ đó đạt được mục đích làm mềm gỉ mũi, giúp dễ dàng vệ sinh hơn. Đồng thời, một cây tăm bông nhỏ hoặc dụng cụ hút mũi có thể được sử dụng để lấy dịch mũi trong mũi của trẻ.
  2. Nâng đầu bé lên. Khi bé ngủ, hãy đặt một chiếc gối dưới đầu để bé thoải mái hơn.
  3. Sử dụng máy tạo độ ẩm. Sử dụng máy tạo độ ẩm để giữ ẩm cho phòng của bé. Không khí ẩm có thể giúp bé giảm nghẹt mũi.
  4. Khi trẻ bị cảm mạo và nghẹt mũi nghiêm trọng, các loại thuốc sau đây có thể được xem xét để giúp trẻ dễ chịu hơn. (Nếu không có cải thiện, nên kịp thời đưa trẻ đến bệnh viện):
    • Trẻ ho và khạc đờm: Nếu điều này xảy ra với trẻ, các mẹ có thể muốn xem xét các loại kẹo ngậm thanh phế hóa đàm, siro ho cho trẻ em.
    • Trẻ phát sốt: Trong trường hợp này, dùng acetaminophen, ibuprofen hoặc thuốc hạ sốt cho trẻ em là một lựa chọn tốt. Sẽ tốt hơn nếu được kết hợp với phương pháp làm mát vật lý.
    • Trẻ bị đau họng: có thể uống thuốc trị viêm họng để làm dịu cổ họng.
    • Mất cảm giác ngon miệng do tỳ vị yếu ở trẻ: cho trẻ uống thuốc kiện tỳ cũng là một lựa chọn không tồi.
    • Trẻ bị viêm amidan: Các mẹ có thể tham khảo ý kiến bác sĩ để lựa chọn loại thuốc phù hợp cho bé.
    • Trẻ bị chảy nước mũi: nên phân biệt rõ cảm mạo do phong hàn hay phong nhiệt để tìm loại thuốc phù hợp.

Thực đơn dành cho trẻ nhỏ bị cảm lạnh

Trẻ nhỏ thông thường không thích uống thuốc, nhưng khi trẻ bị ho, các mẹ có thể nấu nước lê đường hoặc canh ngân nhĩ hầm gà non, để giúp trẻ cảm thấy dễ chịu hơn.

Nước đường lê

Nước đường lê có tác dụng ôn phế, chỉ ho, đối với trẻ bị nhiễm trùng đường hô hấp trên có tác dụng rất tốt, đồng thời cũng có hiệu quả tốt trong việc ngăn ngừa viêm họng ở trẻ.

Nguyên liệu: lê 1 quả, đường phèn 2-3 viên, xuyên bối 5g.

Cách làm:

  1. Lê rửa sạch, cắt đầu, bỏ lõi, vẫn để nguyên quả. Xuyên bối nghiền thành bột (có thể nhờ hiệu thuốc nghiền hộ).
  2. Cho đường phèn, xuyên bối vào bên trong quả lê, đậy phần đầu lê vừa cắt lại.
  3. Cho vào nồi hấp 2 tiếng là được.

Canh ngân nhĩ hầm bồ câu

Ngân nhĩ có tác dụng dưỡng ẩm, ôn phế, có tác dụng tốt đối với ho khan do phế táo và ho lâu ngày không khỏi. Bồ câu có tác dụng trừ phong giải độc, phối hợp cùng với ngân nhĩ, có tác dụng điều trị tương đối tốt đối với ho lâu ngày, họng khô không có đờm hoặc là đờm ít không dễ long, hơn nữa còn tăng khả năng miễn dịch ở trẻ nhỏ.

Nguyên liệu: ngân nhĩ 50g, bồ câu 1 con, gừng 3 lát.

Cách làm:

  1. Ngân nhĩ rửa sạch, ngâm nước, bỏ đi phần màu vàng. Bồ câu làm sạch, bỏ nội tạng.
  2. Cho ngân nhĩ, bồ câu, gừng vào nồi, thêm 1500ml nước. Để lửa to đun sôi, sau đó chuyển sang lửa nhỏ nấu trong 1 tiếng.
  3. Thêm muối lượng thích hợp là được.

Nước tỏi hấp

Tỏi rất giàu propylene sulfide. Chất này có thể tiêu diệt mầm bệnh và có tác dụng tốt đối với ho và đau họng. Khi bé thường xuyên ho, sổ mũi, sốt và đau đầu, các mẹ có thể hấp nước tỏi cho bé uống, sẽ có kết quả bất ngờ.

Nguyên liệu: tỏi 1 củ, đường phèn 2-3 viên.

Cách làm:

  1. Tỏi bóc vỏ, đập nát, cho vào bát, thêm đường phèn, thêm nửa bát nước.
  2. Đậy nắp bát lại, cho vào nồi, hấp cách thuỷ trong 15 phút là được.
  3. Khi nước tỏi còn ấm có thể cho bé uống, có thể không cần ăn tỏi.

Trẻ nhỏ bị cảm mạo kiêng ăn gì

Tránh thực phẩm lạnh

Đồ uống lạnh hoặc thực phẩm đông lạnh không nên sử dụng khi bị ho. Đông y cho rằng một khi cơ thể nhiễm lạnh, sẽ làm tổn thương phế và hầu hết các cơn ho là do các bệnh về phế gây ra. Vào thời điểm này, nếu tiếp tục uống nước lạnh, sẽ dễ dàng gây ra phế khí tắc nghẽn, các triệu chứng sẽ nặng lên và lâu ngày không khỏi. Đồng thời, lượng đờm cũng liên quan đến tỳ. Tiêu thụ quá nhiều thực phẩm lạnh cũng sẽ làm tổn thương tỳ vị, dẫn đến chức năng của tỳ bị giảm.

Tránh thực phẩm béo, ngọt

Đông y cho rằng ho chủ yếu là do phế nhiệt gây ra, đặc biệt là ở trẻ em. Ăn nhiều đồ béo, ngọt trong chế độ ăn uống hàng ngày có thể gây ra nóng trong và làm nặng thêm cơn ho. Ngoài ra, không nên ăn nhiều đồ chiên, rán. Bởi vì thực phẩm chiên rán sẽ làm tăng gánh nặng lên đường tiêu hóa, gây ra đờm và gây khó khăn cho việc chữa ho.

Tránh thực phẩm tanh tôm, cua, cá

Tình trạng ho ở trẻ sẽ trở nên nghiêm trọng hơn sau khi ăn thức ăn có mùi tanh. Thực phẩm tanh kích thích đường hô hấp và cá, tôm là những thực phẩm dễ gây dị ứng. Đặc biệt là trẻ bị dị ứng với một số loại cá và trứng nên chú ý tránh những thực phẩm như vậy.

Tránh thực phẩm chua ngọt

Thực phẩm chua sẽ tích tụ đờm, làm cho đờm dính khó bong, dẫn đến ho khó chữa khỏi. Ăn nhiều đồ ngọt có thể làm cho việc chữa viêm khó khăn hơn.

Không ăn cam

Nhiều người nghĩ rằng cam giúp trị ho, hoá đờm. Thực tế, vỏ cam có tác dụng trị ho và đờm, nhưng thịt cam sẽ sinh nhiệt và gây đờm.

Tránh ăn quá mặn

ăn quá mặn có thể dễ gây ho hoặc làm cho ho nặng hơn.

Không ăn lạc, hạt bí, sô cô la

Những thực phẩm trên chứa nhiều dầu, có xu hướng sinh ra đờm sau khi ăn và làm cho ho nặng hơn.

Tránh thực phẩm bổ

Nhiều cha mẹ sẽ dùng thực phẩm bổ sung cho trẻ khi cơ thể suy yếu, nhưng khi trẻ bị ho nên ngừng dùng thực phẩm bổ sung, để tránh cho ho khó chữa khỏi.

Biến chứng của cảm lạnh ở trẻ nhỏ

Viêm hầu họng

Vùng hầu nằm cạnh vùng họng và là phần hẹp nhất của đường hô hấp trên. Một khi tình trạng viêm xảy ra, toàn bộ đường thở có thể hẹp hơn, có thể gây tắc nghẽn đường thở. Trẻ em từ 2 đến 3 tuổi dễ mắc bệnh này. Tất cả đều là cấp tính, trẻ có biểu hiện khó thở, ợ hơi, giọng khàn, mất giọng, khó chịu, đổ mồ hôi trên đầu, chân tay lạnh và thiếu oxy nghiêm trọng do tắc nghẽn đường thở gây ra tổn thương não, tim và thận.

Viêm amidan

Viêm amidan là một bệnh phổ biến khi trẻ còn nhỏ. Đa phần là đồng thời bị viêm họng. Amidan ở trẻ chưa phát triển. Sau 4 đến 12 tuổi, amidan phát triển đến điểm cao nhất, ở hai bên phía sau khoang miệng. Bề mặt amidan có nhiều vết rỗ, một khi bị nhiễm bệnh, trẻ sẽ bị đau cuống họng, nuốt nước, đồ ăn đau, đôi khi đau liên quan đến tận gốc tai, ho khan, trong trường hợp nặng có sốt và phát lạnh. Bởi vì amidan là tuyến lớn nhất trong cơ thể con người, đóng vai trò phòng thủ trong cơ thể con người. Nếu không thường xuyên bị viêm, không nên phẫu thuật cắt bỏ. Khi bị viêm có thể sử dụng thuốc tiêu viêm để điều trị.

Viêm mũi

Niêm mạc mũi của trẻ nhỏ bình thường rất giàu mạch máu, đặc biệt mềm mại và mỏng manh. Khoang mũi là rào cản đầu tiên để không khí xâm nhập vào phổi. Vào mùa đông, không khí khô lạnh, kích thích vi khuẩn bên ngoài, khi vi khuẩn xâm nhập có thể dẫn đến viêm niêm mạc mũi. Niêm mạc mũi sau khi bị tổn thương sẽ gây phù, trở nên phì đại. Như vậy, khoang mũi vốn dĩ đã rất hẹp, càng trở nên hẹp hơn, gây khó thở, nghẹt mũi, thở kém, thở bằng miệng, khô họng, dễ ho và đôi khi bị sốt thấp, cũng có khi không sốt, đây là biểu hiện của viêm mũi.

Viêm vòi nhĩ

Có một đoạn nối giữa họng và tai, được gọi là ống Eustachian (vòi nhĩ). Ống eustachian của trẻ sơ sinh nằm ngang. Hai đầu của ống tương ứng với hầu họng và tai. Cho nên khi bị viêm hầu họng rất dễ gây ra viêm tai. Bệnh nhi khi bị viêm họng sẽ có đau tai, dùng ống nội soi tai có thể thấy ống tai phát đỏ, có chất bài tiết, thậm chí có mủ và sốt. Đây là một bệnh về tai do viêm họng, nên kịp thời đến khoa tai-mũi-họng để chẩn đoán.

Viêm ống mũi lệ

Thường gặp ở trẻ dưới 1 tuổi. Ống này là một kênh nằm giữa khoang mũi tiếp giáp với mắt. Khi viêm mũi, viêm có thể dễ dàng đi vào gốc mũi đến mắt. Kết mạc hai mắt có biểu hiện đỏ, sung huyết, chảy nước mắt và chảy nước mũi ở cả hai mắt, chảy nước mắt, mắt có chất bài tiết; vùng da giữa mắt và mũi đỏ, sưng. Các mạch máu ở khu vực này đặc biệt phong phú và các mô đặc biệt mềm, chứng viêm có thể tiếp tục xảy ra và lan sang hộp sọ, cha mẹ nên đặc biệt chú ý.

Phòng ngừa cảm mạo ở trẻ nhỏ

Mặc dù cảm mạo ở trẻ nhỏ là phổ biến, nhưng các mẹ có thể đảm bảo cho trẻ ngủ đủ giấc, tăng cường vận động, thêm và bớt quần áo kịp thời khi nhiệt độ thay đổi, ăn nhiều thực phẩm giàu vitamin, cũng có thể giúp ngăn ngừa cảm mạo ở trẻ nhỏ.

Hãy chắc chắn rằng bé ngủ khoảng 12 tiếng mỗi ngày. Trong khi ngủ, bé có thể từ từ phục hồi thể lực và năng lượng. Nếu chất lượng giấc ngủ của bé không tốt hoặc thời gian ngủ ngắn, sức đề kháng của bé sẽ tương đối yếu. Lúc này, nếu gặp gió lạnh thổi, khả năng bé bị cảm mạo sẽ tăng lên.

Tăng cường vận động ngoài trời cho bé, điều này có thể tăng cường khả năng chống cảm mạo của trẻ. Trẻ nhỏ bị cảm mạo đa phần là vào mùa đông và mùa xuân. Trong hai mùa này, các mẹ thậm chí cần tăng cường tập thể dục ngoài trời cho bé. Không thể vì trời lạnh mà không cho bé ra ngoài vận động.

Quần áo và chăn của bé nên được thêm và giảm kịp thời theo sự thay đổi của nhiệt độ. Các mẹ cảm thấy thời tiết lạnh, nên nhanh chóng bổ sung quần áo cho bé; khi thời tiết ấm áp, cũng nên giảm quần áo cho bé, không nên cho bé mặc quá nhiều quần áo. Vậy làm thế nào để biết lượng quần áo của bé có phù hợp hay không?  Trên thực tế, rất đơn giản, chỉ cần chạm vào bàn chân và bàn tay nhỏ bé của bé, miễn là tay và chân ấm, điều đó có nghĩa là quần áo bé mặc đã phù hợp vào thời điểm này.

Cho bé ăn nhiều thực phẩm giàu vitamin và có chế độ ăn uống cân bằng. Vitamin A và Vitamin C có khả năng tăng cường khả năng miễn dịch của bé và giúp chống lại virus. Khi bình thường, các mẹ có thể cho bé ăn nhiều sữa, dâu tây, trứng, cà rốt và các thực phẩm khác. Những thực phẩm này rất giàu vitamin, có thể làm cho cơ thể bé khỏe mạnh hơn.