Chuyên Mục Sức khỏe sau sinh

Cách chăm sóc vết mổ sau sinh: các lưu ý về vết thương

Ngày 25 Tháng Hai, 2020

Sẹo sau sinh mổ

Sẹo mổ là vết sẹo dưới bụng sau khi sinh mổ, chúng thường có màu trắng hoặc xám trắng, mịn và lớp da cứng. Khoảng hai đến ba tuần sau khi mổ sẽ bắt đầu để lại sẹo, vết sẹo bắt đầu phát triển, lúc này vùng da khu vực đó trở nên đỏ, tím, cứng và nổi rõ bề mặt da. Chỗ vết sẹo có mút thần kinh mới, nhưng thật ra là vô cùng lộn xộn.

Lựa chọn vết mổ khi sinh

Vết mổ thẳng dọc

Phương pháp phẫu thuật: Ở giữa phần dưới của rốn, kéo dài một đường thẳng dọc khoảng 15 cm ngay ngắn.

Ưu điểm: Nếu có bất kỳ tình huống bất ngờ nào trong quá trình phẫu thuật, có thể dễ dàng kéo dài vết mổ, phạm vi phẫu thuật sẽ rõ ràng hơn và thời gian sẽ nhanh hơn.

Khuyết điểm: Bề ngoài của vết thương gây mất thẩm mỹ. Ngoài ra, do vết sẹo được kéo dài sẽ có thể chịu được áp lực lớn hơn, vết thương thẳng cũng có nhiều khả năng phát triển mô sẹo hoặc khiến bị sa nang dưới bụng.

Vết mổ ngang

Phương pháp phẫu thuật: Ở rìa trên của xương mu dưới bụng, cũng chính là vị trí của rìa trên của lông mu, một vết thương ngang khoảng 10-15 cm, giống như là dấu của nụ cười.

Ưu điểm: Vết thương nhìn vào mỹ quan hơn, và ít có khả năng xảy ra sa nang dưới bụng và mô sẹo.

Khuyết điểm: Phạm vi nhìn của vết thương bị thu nhỏ, ít phù hợp với các phẫu thuật phức tạp khác hoặc trường hợp béo phì.

Cách chăm sóc sau sinh mổ

Nhiều người nghĩ rằng, sinh mổ không cần chịu đau đớn dày vò như một cuộc chuyển dạ bình thường, chỉ cần một dao là có thể xong chuyện rồi, rất nhẹ nhàng.

Nhưng thật ra điều đó quả thực không đơn giản, người mẹ cũng phải trải qua rất nhiều đau đớn, cần trải qua rất nhiều điều sau khi phẫu thuật và còn khá nhiều điều phải trải qua. Đặc biệt, các vấn đề sau đây thường khiến họ bị quấy nhiễu.

Làm thế nào để chăm sóc vết thương sau phẫu thuật

Về cơ bản nó giống như chăm sóc vết thương phẫu thuật khác. Bình thường phải chú ý đến ba điểm sau:

  • Giữ vết thương khô và sạch, làm theo lời khuyên của bác sĩ thay thuốc đúng giờ, không tùy tiện chạm vào vết thương.
  • Không nâng vật nặng, hai tuần sau sinh mổ bạn có thể đi bộ vừa phải, nhưng không nên làm quá nhiều việc vặt.

*Chú ý không đụng đến vết thương khi di chuyển, đứng dậy, lật người và đi lại.

Vết thương bị nhiễm trùng không

Một số bà mẹ sẽ rất lo lắng và nghi ngờ vết thương có phải là bị nhiễm trùng hay không. Nên kiểm tra vết thương nếu thấy các tình trạng sau đây, nếu có phải báo cho bác sĩ kịp thời.

  • Máu chảy ra từ vết mổ hơi nhiều
  • Đỏ và sưng ở vết mổ
  • Có cảm giác đau xung quanh vết mổ
  • Cơ thể bắt đầu có tình trạng sốt.

Sau khi mổ bao lâu thì cho con bú

Một số bà mẹ lo lắng rằng thuốc gây mê được sử dụng trong khi sinh mổ sẽ ảnh hưởng đến sữa của họ, dự định qua một thời gian nữa mới cho con bú.

Thực ra không cần thiết. Thuốc gây mê được sử dụng trong sinh mổ đi vào trong máu rất ít. Thuốc gây mê từ máu đến sữa mẹ được ngăn cách bằng một “hàng rào sữa máu”, về cơ bản sẽ không ảnh hưởng đến em bé. Vì vậy, không cần phải đợi một thời gian sau khi sinh mổ mới cho con bú.

Tư thế cho con bú khi sinh mổ

Mỗi bà mẹ và mỗi em bé sẽ cảm thấy thoải mái trong tư thế cho bú khác nhau. Tuy nhiên, hai vị trí này sẽ phù hợp hơn cho những bà mẹ sinh mổ:

Kiểu bóng bầu dục

Người mẹ ngồi xuống, cánh tay giống như ôm một quả bóng dưới tay, để đứa bé nằm trong cánh tay. Người mẹ dùng hai tay đỡ đầu em bé và đỡ em bé bằng một cái gối.

Kiểu nằm nghiêng

Mẹ nằm nghiêng một bên, để bé ở đối diện với ngực của bạn, dùng một tay ôm giữ lấy cơ thể của bé, tay kia đưa núm vú đến gần miệng bé.

Sinh mổ bao lâu có con thứ 2

Thông thường chúng tôi khuyên sau khi sinh mổ 18-24 tháng nhưng không phải thời gian càng lâu thì càng tốt, vì tuổi tác cũng ảnh hưởng đến nguy cơ sinh sản. Ngoài ra, tốt nhất là lắng nghe ý kiến của bác sĩ trước khi sinh con thứ hai.

Bé đầu sinh mổ, bé thứ hai có thể sinh thường được không

Lần sinh mổ đầu tiên không có nghĩa là bạn phải sinh mổ trong tương lai. Con thứ hai lựa chọn sinh thường sẽ tốt hơn rất nhiều cho cơ thể đối với việc liên tục mổ hai lần. Tuy nhiên, việc có thể sinh thường hay không vẫn là phải căn cứ vào kết quả đánh giá của bác sĩ để quyết định.  

Cách chăm sóc vết thương sau khi mổ

Sinh mổ, vì phạm vi của vết thương phẫu thuật lớn, vết thương ngoài da sau 5-7 ngày phẫu thuật có thể tháo chỉ, nhưng phải mất khoảng năm đến sáu tuần để hồi phục hoàn toàn. Nếu vết thương được điều trị tốt, chu kỳ phục hồi có thể được rút ngắn.

Các nguyên tắc chăm sóc cho cả vết thương rạch âm hộ hoặc vết thương dưới bụng là gần như nhau, nhưng vì các vị trí khác nhau, cho nên để giúp vết thương hồi phục như cũ thì cũng cần sử dụng các phương pháp khác nhau.

Vết thương sinh mổ dưới bụng nên được thay băng thường xuyên để giữ cho chúng luôn được sạch sẽ và khô ráo. Bảo vệ vết mài cẩn thận sau khi phẫu thuật. Khi nghỉ ngơi tốt nhất là giữ tư thế hơi gập người nằm nghiêng để giảm căng cơ thành bụng. Có thể được áp dụng theo hướng dẫn của bác sĩ, thoa một số loại thuốc bôi.

Phải giữ sẹo sạch sẽ bất kì lúc nào, lau mồ hôi kịp thời và không rửa bằng nước nóng. Sau khi tháo chỉ, tránh tập thể dục quá sức, kéo căng cơ thể quá mức hoặc uống cong nghiêng người.

Các tips bảo vệ:

  • 1. Khuyến khích các bà mẹ đi dạo nhiều hơn sau khi phẫu thuật. Đi bộ có thể giúp mẹ nhanh chóng khôi phục chức năng của hệ tiêu hóa.
  • 2. Mỗi ngày nhất định phải kiểm tra vết mổ dưới bụng và khử trùng vết thương.
  • 3. Đo nhiệt độ cơ thể hai lần một ngày trong vòng 1 tuần sau khi phẫu thuật (nếu người mẹ cảm thấy không khỏe, hãy tăng số lần đo nhiệt độ).
  • 4. Trong vòng hai tuần sau khi phẫu thuật, tránh làm ướt vết mổ ở bụng. Người mẹ có thể lau người bằng khăn ướt, dịch tiết âm đạo chưa sạch hoàn toàn thì nhất quyết không được tắm bồn.

Nhắc nhở: Khi xuất viện, bác sĩ sẽ dán một gói băng lên vết thương của người mẹ. Túi này chỉ có thể dùng tối đa 3 ngày, lúc đó nhất định phải tháo ra. Nhiều bà mẹ sợ động vào vết thương sẽ bị ảnh hưởng. Thực tế, miễn là bạn mặc đồ lót dành cho bà bầu trước khi sinh là bạn có thể che vết thương rồi.

Ngoài ra, hầu hết các vết thương khâu là chỉ Chromic Catgut. Trong trường hợp gặp phải tình trạng đường chỉ bị lộ ra ngoài, mẹ đừng dùng kéo cắt, cũng đừng thử kéo nó ra, đợi sau 42 ngày kiểm tra rồi để bác sĩ giải quyết.

Chăm sóc vết thương sau mổ lấy thai

Cách chăm sóc vết thương sau khi mổ như thế nào? Thay băng kịp thời khi máu thấm ra. Nên chiếu xạ hồng ngoại theo hướng dẫn của bác sĩ nếu vết mổ bị sưng. Nếu vết thương bị ngứa, bạn có thể lau vết thương bằng cồn… để tránh nhiễm trùng vết thương.

Sau khi phẫu thuật vết mổ còn đau thì sao

Vết mổ sẽ đau trong vòng 24 giờ sau phẫu thuật. Nếu cần thiết, có thể tiêm 50-100mg Meperidine có thể được lặp lại sau mỗi 4-6 giờ. Một lượng nhỏ morphine cũng có thể được bác sĩ gây mê thông qua đặt ống thông gây tê ngoài màng cứng khi phẫu thuật kết thúc để giảm đau mà không ảnh hưởng đến hoạt động cơ bắp.

Sinh mổ bao lâu thì tháo chỉ

Hiện nay, loại chỉ khâu chủ yếu được sử dụng cho vết mổ phẫu thuật là chỉ khâu tiêu được và không cần tháo chỉ sau phẫu thuật. Bác sĩ đã thay băng vô trùng vào ngày đầu tiên sau phẫu thuật. Nếu không có gì bất thường, hãy thay băng trước khi xuất viện.

Làm gì khi vết mổ chảy máu

Vết mổ nên được theo sát trong vòng 24 giờ sau phẫu thuật xem có bị chảy máu không. Nếu có chảy máu, nên thay băng kịp thời (chủ yếu là gạc che vết mổ) và xác định nguyên nhân.

Phải làm gì nếu vết mổ bị sưng

Nếu vết mổ có màu đỏ và sưng sau khi phẫu thuật, bức xạ hồng ngoại có thể được thực hiện dưới sự hướng dẫn của nhân viên y tế và thay băng hàng ngày.

Làm gì vết mỗ nhiễm trùng

Nếu nhiệt độ cơ thể tiếp tục cao sau khi sinh mổ và vết mổ bị sưng, sốt và đau tại chỗ, điều đó có nghĩa là vết mổ phẫu thuật bị nhiễm trùng. Nên tiêm truyền tĩnh mạch để điều trị chống nhiễm trùng hoặc uống kháng sinh.

Nếu vết mổ bị ngứa thì sao

Lúc trong bệnh viện nếu vết mổ bị ngứa, bác sĩ sẽ xử lý. Sau khi trở về nhà, mẹ hoặc người nhà có thể dùng tăm bông vô trùng nhúng vào cồn 75% lấy vết mổ làm trung tâm bôi và thay băng vô trùng xung quanh. Nếu bạn bị dị ứng với băng, bạn có thể sử dụng băng khử mẫn cảm.

Làm thế nào để giữ cho vết thương luôn sạch sẽ

Ngoài việc che vết mổ phẫu thuật bằng băng vô trùng, còn cần phải được bọc băng bụng y tế, lúc đi vệ sinh nếu như xảy ra tình trạng bị nhiễm bẩn thì cần lập tức đến bác sĩ giải thích tình trạng và thay băng mới ngay. 

Có thể hoạt động sau khi sinh mổ

Trong 6 giờ sau khi phẫu thuật cần được giữ ở tư thế nằm ngửa, sau đó đổi sang vị trí tự do. Ngày hôm sau, bạn có thể ngồi dậy để tống máu trong dịch âm đạo, cố gắng trở người. Sau khi rút ống thông ra, bạn có thể xuống đất di chuyển để tránh sự bám dính của các cơ quan thành bụng.

Trong thời gian trong viện có thể sử dụng băng bụng quấn bụng để bảo vệ vết mổ phẫu thuật. Sau khi được xuất viện, có thể dùng quấn bụng có đàn hồi, để từ từ thu gọn của mình. Thực hiện các bài tập thể dục sau sinh từ 2 tuần nhưng đừng để quá sức nhé.

Sinh mổ ăn gì cho nhanh lành vết thương

Sinh mổ do có vết thương và áp lực ổ bụng đột ngột giảm sau khi sinh. Cơ bụng giãn ra, nhu động ruột chậm nên hay xảy ra táo bón. Cách sắp xếp chế độ ăn uống phải khác với sinh thường bao gồm: Protein, axit amin, vitamin, carbohydrate…

Kẽm

Thiếu kẽm sẽ khiến chức năng của tế bào sợi giảm xuống. Kẽm chủ yếu được tìm thấy trong thực phẩm như mộc nhĩ và rong biển…

Chất béo

Thiếu lipid có thể dẫn đến khó chữa lành vết thương. Dầu cá rất giàu axit béo, có tác dụng chống viêm và có những lợi ích nhất định để chữa lành vết thương.

Glucose

Đường là chất cung cấp năng lượng chính của cơ thể con người. Cung cấp đủ năng lượng là điều không thể thiếu để chữa lành vết thương. Trong thời gian chữa lành vết thương, bạn có thể ăn nhiều trái cây giàu đường, không chỉ làm tăng hàm lượng đường mà còn bổ sung đủ vitamin.

Protein

Thêm protein vào chế độ ăn uống có thể thúc đẩy quá trình chữa lành vết thương và giảm nguy cơ nhiễm trùng. Thực phẩm giàu protein bao gồm nhiều loại thịt nạc, sữa, trứng…

Vitamin A

Có thể thúc đẩy quá trình lành vết thương. Nó chủ yếu được tìm thấy trong thực phẩm như dầu cá, cà rốt và cà chua.

Vitamin C

Có thể thúc đẩy quá trình lành vết thương. Tồn tại trong các loại rau và trái cây khác nhau, táo tàu và hạt tiêu chứa rất nhiều vitamin C.

Đọc toàn bộ bài viết

Ths.Bs Trương Thị Thúy Mai

Ths.Bs Trương Thị Thúy Mai chuyên khoa nhi tại bệnh viện nhi đồng 1 tại Tp.HCM. Có rất nhiều năm kinh nghiệm chuyên môn. Bác Mai có vai trò chuyên môn cao tại khoa nhi của bệnh viện.


Tải Ứng Dụng MammyKids Miễn Phí