Chế độ dinh dưỡng cho trẻ từ 0 đến 3 tuổi

Ngày 25 Tháng Hai, 2020

Trẻ nhỏ cần những chất dinh dưỡng gì

Trong quá trình trưởng thành của bé, cha mẹ thường lo lắng bé thiếu chất này chất kia. Thường xuyên có câu hỏi: Có phải con tôi cần bổ sung canxi? Con có cần bổ sung sắt không? Việc thiếu một số chất dinh dưỡng trong cơ thể bé thực sự sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển của bé, vậy làm thế nào để bổ sung? Hôm nay tôi sẽ thảo luận với mọi người về những chất dinh dưỡng mà bé cần bổ sung trong quá trình tăng trưởng và phát triển.

Trẻ cần bổ sung canxi không?

Thông thường trẻ không thiếu canxi, nhưng lại thiếu vitamin D. Lượng canxi cần hấp thu cho trẻ từ 0-3 tuổi như sau:

  • 0-6 tháng tuổi: mỗi ngày hấp thu 200mg.
  • 7-12 tháng tuổi: mỗi ngày hấp thu 250mg
  • 1-3 tuổi: mỗi ngày hấp thu 600mg.

Đối với trẻ dưới 1 tuổi, hàm lượng canxi trong sữa mẹ và sữa công thức có thể đáp ứng nhu cầu canxi của trẻ trong độ tuổi này. Trẻ trên 1 tuổi có thể nhận đủ canxi từ sữa, các sản phẩm từ đậu nành, rau lá xanh và cá miễn là có chế độ ăn uống cân bằng. Vì vậy, trẻ em về cơ bản không cần bổ sung canxi.

Nếu như trẻ bị thiếu canxi, rất có khả năng là thiếu vitamin D, bởi vì thiếu vitamin D sẽ ảnh hưởng đến sự hấp thu canxi ở trẻ.

Vitamin D có thể được tổng hợp bởi da dưới ánh sáng mặt trời, nhưng bị giới hạn bởi khu vực và mùa (như khu vực phía bắc, mùa đông hoặc mùa mưa, ánh nắng mặt trời có thể không đủ), và trọng tâm là tắm nắng lâu có thể ảnh hưởng không tốt đến da và thị giác của bé. Do đó, trẻ thường không thể nhận đủ vitamin D thông qua tiếp xúc với ánh nắng mặt trời.

Chuyên gia khuyến cáo rằng trẻ bú sữa mẹ nên nên bổ sung 400IU vitamin D mỗi ngày từ khoảng 2 tuần sau khi sinh. Trẻ được nuôi bằng sữa ngoài có thể nhận đủ vitamin D qua sữa công thức và thường không cần bổ sung.

Trẻ cần bổ sung sắt không?

Nói chung, sau khi sinh 6 tháng, sắt dự trữ trong cơ thể trẻ đã được tiêu thụ. Vì vậy cần bổ sung kịp thời thực phẩm bổ sung giàu chất sắt, nếu không thiếu máu do thiếu sắt có thể dễ dàng xảy ra.

Khi bé được 6 tháng tuổi, bạn nên bổ sung các thực phẩm bổ sung giàu chất sắt, chẳng hạn như bột gạo cường hóa sắt, thịt đỏ, gan động vật, cá… Đồng thời, ăn nhiều rau và trái cây tươi giàu vitamin C để giúp hấp thụ sắt. Nếu trẻ sinh non, hoặc thiếu sắt tương đối nghiêm trọng, bạn nên bổ sung sắt một cách hợp lý theo hướng dẫn của bác sĩ.

Trẻ cần bổ sung kẽm không?

Trẻ bú mẹ trong vòng 6 tháng thường có xác suất thiếu kẽm thấp. Tuy nhiên, lượng kẽm trong sữa mẹ giảm dần theo thời gian và sau 6 tháng hàm lượng rất thấp.

Do đó, sau 6 tháng, bạn phải chú ý bổ sung các thực phẩm giàu kẽm, chẳng hạn như thịt đỏ, trứng, đậu, động vật có vỏ và hải sản… Trong trường hợp trẻ bú sữa ngoài, hàm lượng kẽm trong sữa công thức thường có thể đáp ứng nhu cầu của trẻ dưới 1 tuổi, do đó không cần bổ sung thêm.

Thực đơn dinh dưỡng dành cho trẻ nhỏ

Bạn nghĩ thực đơn cho con có thấy phiền não không? Bạn vì lo nghĩ dinh dưỡng cho con mà có thấy đau đầu không? Dưới đây sẽ giới thiệu đến bạn một số món khai vị tươi ngon, đảm bảo ăn vào vui vẻ, khỏe mạnh.

Bột lòng đỏ trứng, rau bina, khoai tây

Nguyên liệu: khoai tây 100g, lòng đỏ trứng gà chín 10g, rau bina 25g, một ít muối.

Cách làm:

  1. Khoai tây gọt vỏ, rửa sạch, thái miếng nhỏ, cho vào nồi luộc chín, sau nó nghiền nhuyễn.
  2. Lòng đỏ trứng nghiền nhuyễn.
  3. Rau bina rửa sạch. Cho vào nồi luộc chín, vớt ra, ép cho ra nước.
  4. Cho khoai tây nhuyễn vào đĩa, rải nước ép rau, lòng đỏ trứng và muối, trộn đều là có thể dùng.

Cháo yến mạch, sữa, trứng gà

Nguyên liệu: sữa 250ml, yến mạch 25g, trứng gà 1 quả.

Cách làm:

  1. Cho sữa vào nồi đun sôi. Đánh tan trứng gà.
  2. Cho yến mạch vào nồi sữa rồi khuấy đều thành hỗn hợp sệt.
  3. Đổ trứng gà vào, đợi sôi lần nữa thì tắt bếp.

Sandwich phô mai

Nguyên liệu: bánh mì 2 lát, phô mai 1 lát, thịt nguội 1 miếng, sốt mayonnaise.

Cách làm: Cắt bỏ viền lát bánh mì. Cho phô mai, sốt mayonnaise, thịt nguội vào giữa 2 lát bánh mì là xong.

Lưu ý về dinh dưỡng: Phô mai là tinh chất của sữa “cô đặc”, 1kg phô mai tương đương với 10kg sữa. Phô mai rất giàu protein, vitamin B, canxi và nhiều loại vi chất dinh dưỡng có lợi cho cơ thể, là sản phẩm sữa bổ dưỡng nhất. Phô mai thích hợp cho phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ và trẻ ở tuổi vị thành niên đang phát triển mạnh, phụ nữ mãn kinh và những người cần bổ sung thể lực.

Viên cá mòi cà chua

Nguyên liệu: cá mòi 150g, trứng gà 30g, bột năng 15g, dầu thực vật, cà chua thái nhỏ, nước dùng, tương cà lượng thích hợp.

Cách làm:

  1. Cá mòi bỏ vảy, mang, rửa sạch, cho vào bát nghiền mịn.
  2. Cho bột năng với trứng gà vào bát cá, trộn đều, tạo thành viên tròn, cho vào chảo dầu để rán.
  3. Cho cà chua vào nồi nước dùng, thêm tương cà, cho viên cá đã chiên vào vào nồi, đợi sôi là có thể dùng.

Canh trứng gà bắp cải

Nguyên liệu: bắp cải 50g, trứng gà 25g, nước dùng, muối.

Cách làm: Bắp cải rửa sạch, thái sợi mỏng, trứng gà đánh tan. Đun sôi nước dùng, cho bắp cải và muối vào, đợi sôi thêm lần nữa thì đổ trứng vào, đợi sôi là có thể dùng được.

Thịt xào rau tiến vua

Nguyên liệu: thịt nạc lợn 25g, rau tiến vua 10g, dầu, muối, hành, gừng, bột năng.

Cách làm:

  1. Rau tiến vua rửa sạch, thái khúc. Thịt lợn thái miếng nhỏ, trộn với ít bột năng, thêm chút muối.
  2. Cho hành, gừng vào chảo dầu, đảo cho thơm. Sau đó cho thịt lợn vào đảo, đợi thịt lợn đổi màu thì vớt ra.
  3. Cho dầu vào chảo, cho rau tiến vua vào xào, thêm muối, khi rau chín thì cho thịt lợn vào, đảo qua vài lần là được.

Thực đơn bữa sáng dinh dưỡng toàn diện cho trẻ

Bữa sáng là bữa ăn quan trọng nhất đối với trẻ. Nếu không ăn sáng đúng giờ, não của trẻ sẽ bị đói, điều này sẽ làm mất năng lượng của trẻ và giảm khả năng học tập. Do đó, trẻ phải ăn một bữa sáng bổ dưỡng, và chúng phải có đầy đủ carbohydrate, protein và vitamin. Do đó, hãy cho bé một bữa sáng bổ dưỡng!

Bánh rau cải thìa thịt nguội trứng + sữa chua bánh quy + táo

Gồm có: bánh rán (rau cải thìa, thịt nguội, trứng) 1 cái, sữa chua bánh quy 1 cốc, táo nửa quả.

Cách làm:

  1. Đánh tan trứng gà, thêm bột mì, rau cải thái nhỏ (rau cải thìa tốt nhất nên dùng phần lá, như vậy sẽ tương đối mềm) và thịt nguội thái nhỏ, thêm ít muối, trộn đều.
  2. Làm nóng chảo dầu, cho hỗn hợp vào rán, rán cho 2 mặt vàng là được.
  3. Bánh quy chia thành các miếng nhỏ, trộn đều với sữa chua là được.

Sủi cảo rau thịt + bánh mì trứng + cam

Gồm có: sủi cảo rau thịt 1 bát, bánh mì trứng 1 lát, cam nửa quả

Cách làm:

  1. Tôm, cải thìa băm nhuyễn, thêm hành, gừng băm nhỏ, muối và một ít nước, nặn thành viên tròn.
  2. Vỏ sủi cảo mua sẵn, bọc hỗn hợp nhân ở trên lại là được.
  3. Đun nước sôi, cho sủi cảo vào, vớt ra cho vào bát, thêm nước dùng, muối, rau mùi.
  4. Đánh tan 1 quả trứng gà. Làm nóng chảo dầu, cho 1 lát bánh mì vào chảo, sau đó đổ trứng gà lên, rán chín đều 2 mặt lát bánh mì là được.

Các vấn đề ăn uống của trẻ đối với bố mẹ

Ngày nay, mức sống đang dần được nâng cao, các vấn đề về chế độ ăn uống của trẻ em xuất hiện không ngừng. Các vấn đề về chế độ ăn uống của trẻ em chủ yếu như sau:

Phụ gia trong thực phẩm vẫn chưa được chú ý

“Tam tinh” (đường tinh, hương vị tinh, phẩm màu thực phẩm) được sử dụng trong thực phẩm theo tiêu chuẩn quốc gia. Nhiều loại thực phẩm dành cho trẻ em trên thị trường đáp ứng các tiêu chuẩn liên quan, nhưng ăn nhiều quá mức sẽ gây ra nhiều tác dụng phụ.

Không thể phân biệt thành phần và chức năng thực phẩm

Nhiều cha mẹ thường không thể phân biệt rõ các sản phẩm từ sữa và đồ uống vi khuẩn axit lactic. Các loại đồ uống sữa có men tiêu hoá thích hợp cho trẻ có đường tiêu hóa kém. Lựa chọn sản phẩm không phù hợp với người sử dụng, sẽ gây khó chịu cho đường tiêu hóa và các triệu chứng khác.

Quá sùng bái đồ ăn nhập khẩu

Từ kết quả kiểm tra tại chỗ của các bộ phận liên quan có thể thấy rằng, thực phẩm trẻ em nhập khẩu không hoàn hảo 100%. Nói một cách khách quan, về chất lượng và bao bì, thực phẩm trẻ em nội địa ngày nay đã có những tiến bộ vượt bậc so với những năm trước, và không ít sản phẩm đã đạt được tiêu chuẩn xuất khẩu, vì vậy cũng không nên quá sính ngoại.

Thay thế bữa ăn chính bằng mì ăn liền

Mì ăn liền là thực phẩm đôi khi được sử dụng giúp lấp đầy bụng khi không có thời gian để nấu. Trong thành phần thì bột mì là thành phần chính, và chúng được chiên ở nhiệt độ cao. Protein, vitamin và khoáng chất đều không đủ, giá trị dinh dưỡng thường thấp, cũng thường tồn tại vấn đề oxy hóa chất béo. Ăn mì ăn liền thường xuyên sẽ dẫn đến suy dinh dưỡng.

Ăn nhiều thực phẩm bổ sung dinh dưỡng

Calo, protein, vitamin và khoáng chất cần thiết cho sự tăng trưởng và phát triển của trẻ em chủ yếu thu được thông qua ba bữa ăn chính mỗi ngày. Việc hấp thu các chất dinh dưỡng khác nhau từ những thực phẩm bổ sung vốn dĩ rất nhỏ, trong đó thành phần duy nhất thực sự tốt cho cơ thể là vi lượng, còn lại một số thậm chí còn có tác dụng phụ.

Thay thế sữa bằng đồ uống sữa và trái cây bằng đồ uống trái cây

Ngày nay, các bậc cha mẹ bị ảnh hưởng bởi các quảng cáo và thường sử dụng các loại đồ uống sữa như “sữa canxi và sữa trái cây” thay vì sữa và nước trái cây để bổ sung dinh dưỡng cho con. Như mọi người đều biết, có một sự khác biệt lớn giữa hai loại này. Đồ uống không thể thay thế dinh dưỡng và sức khỏe mang đến cho trẻ bằng sữa và trái cây.

Dùng nước ngọt quá nhiều

Dùng nước ngọt để giải khát, uống đồ uống trước bữa ăn. Nước ngọt chứa hơn 10% đường và gây cảm giác no sau khi uống, gây cản trở sự thèm ăn của trẻ trong bữa ăn. Để làm dịu cơn khát của trẻ, tốt nhất là uống nước đun sôi, không chỉ dễ dàng hấp thụ mà còn giúp cơ thể loại bỏ chất thải mà không làm tăng gánh nặng cho thận.

Ăn nhiều đồ ngọt

Ăn nhiều socola, đồ ngọt và đồ uống lạnh. Hương vị ngọt ngào là hương vị mà con người yêu thích theo bản năng sau khi sinh, và các mùi vị khác được hình thành vào những ngày sau. Nếu mù quáng với vị ngọt, vị giác của trẻ sẽ bị thiếu, không thể cảm nhận được mùi vị nhẹ của thức ăn tự nhiên và thậm chí ảnh hưởng đến sự phát triển của não.

Đồng thời, đồ ngọt và đồ uống lạnh có chứa một lượng đường lớn và hương vị nổi bật của chúng chủ yếu phụ thuộc vào chất phụ gia. Hàm lượng vitamin và khoáng chất thấp trong những thực phẩm này sẽ làm mất cân bằng dinh dưỡng và khiến trẻ giảm cân, gầy gò.

Ăn thực phẩm chính lâu dài

Ăn “thực phẩm tinh” trong thời gian dài. Ăn các loại thực phẩm tinh, mịn sẽ không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển của hệ thần kinh bằng cách giảm lượng vitamin B, mà còn có thể gây ra loạn thị lực do thiếu crom.

Hàm lượng crom không đủ sẽ làm giảm hoạt động của insulin, giảm khả năng điều chỉnh lượng đường trong máu, gây ra sự chuyển hóa bất thường của đường trong thức ăn và lưu lại trong máu, dẫn đến thay đổi khả năng khúc xạ của mắt và cuối cùng là cận thị.

Kén ăn quá mức

Khoảng 30% trẻ em bị dị ứng thực phẩm là do kén ăn. Bởi vì một số thành phần trong thực phẩm có thể gây ra phản ứng độc hại trong tế bào người, kén ăn trong một thời gian dài một số loại thực phẩm, sẽ khiến một số thành phần “độc hại” tích tụ trong cơ thể.

Khi lượng tích lũy đạt hoặc vượt quá lượng tế bào dung nạp trong cơ thể, sẽ xuất hiện tình trạng dị ứng. Một lượng lớn dữ liệu nghiên cứu cho thấy, chế độ ăn uống không khoa học sẽ gây ra các bệnh độc, có ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe của trẻ nhỏ.

Trẻ nhỏ bị thiếu dinh dưỡng phải làm sao

Suy dinh dưỡng ở trẻ có thể gây ra còi cọc, béo phì, thiếu máu, bệnh beriberi, các bệnh về đường tiêu hoá gây hại nghiêm trọng đến sức khỏe thể chất và tinh thần của trẻ. Do đó, chúng ta nên nắm bắt một số triệu chứng trước khi phát bệnh và thực hiện sớm các biện pháp để ngăn ngừa bệnh xảy ra.

Nếu trẻ có sự thay đổi nhiều tâm trạng trong một thời gian dài, kích động, thích ồn ào hoặc cáu kỉnh, nguyên nhân có thể là do ăn quá nhiều đồ ngọt. Nếu bé bị trầm cảm, phản ứng chậm, biểu hiện tê liệt, đó có thể là thiếu protein và vitamin. Trẻ lo lắng, hoảng loạn bất an, mất ngủ, sức khỏe giảm, cho thấy cơ thể bị thiếu vitamin B. Nếu bé không thích tương tác, cư xử kỳ lạ, cử động lúng túng chủ yếu là tín hiệu thiếu vitamin C.

Nếu bé thích ăn các chất lạ như vụn giấy, đất bẩn có thể liên quan đến thiếu kẽm, sắt, mangan và các nguyên tố vi lượng. Cũng có một số trẻ béo phì do lười ăn và kén ăn, dẫn đến việc thiếu đủ một số vi chất dinh dưỡng, chất béo không thể được chuyển hóa bình thường, nhưng chỉ có thể được tích lũy trong bụng và dưới da, dẫn đến béo phì. Cần chú ý ăn thực phẩm ít chất béo và tập thể dục nhiều hơn. Cũng cần sử dụng các loại hạt thô, mịn và kết hợp hợp lý các loại rau.

Một khi bé bị suy dinh dưỡng, cần được chẩn đoán sớm, và điều trị sớm sẽ tốt hơn. Trước hết, chúng ta phải tìm ra nguyên nhân, điều trị cả nguyên nhân, rồi đúng bệnh điều trị và điều trị cả biến chứng liên quan. Chăm sóc và chế độ ăn uống là vô cùng quan trọng. Các chất dinh dưỡng phải đáp ứng nhu cầu và phù hợp với khả năng tiêu hóa của trẻ. Chủng loại thực phẩm không nên thay đổi quá nhanh. Nên bổ sung dần dần từ đơn giản đến phức tạp. Tất cả thực phẩm phải tươi và sạch. Kiên nhẫn khi cho bé ăn.

Hãy chú ý đến việc chăm sóc da và miệng, cũng cần chú ý chăm sóc mắt. Một khi mắt bị khô (thiếu vitamin A), cần điều trị kịp thời, vì nó có thể phát triển gây mù loà. Ngoài ra, cần phải giữ ấm, ngăn ngừa cảm lạnh và nhiễm trùng đường hô hấp, thực hiện quy tắc sinh hoạt điều độ, định kỳ đo cân nặng để quan sát sự phát triển. Suy dinh dưỡng nặng nên nhập viện điều trị.

Đọc toàn bộ bài viết

Ths.Bs Trương Thị Thúy Mai

Ths.Bs Trương Thị Thúy Mai chuyên khoa nhi tại bệnh viện nhi đồng 1 tại Tp.HCM. Có rất nhiều năm kinh nghiệm chuyên môn. Bác Mai có vai trò chuyên môn cao tại khoa nhi của bệnh viện.


Tải Ứng Dụng MammyKids Miễn Phí