Dấu hiệu bà bầu thiếu canxi trong thời kỳ mang thai

Ngày 23 Tháng Mười Một, 2019

Dấu hiệu bà bầu thiếu canxi

Trong quá trình tăng trưởng và phát triển của thai nhi, canxi ở bà bầu sẽ được vận chuyển tích cực đến thai qua nhau thai. Ngoài việc cung cấp một lượng lớn canxi cho thai nhi, phụ nữ mang thai dễ bị hạ canxi máu do sự gia tăng lượng máu lưu thông của chính họ. Các triệu chứng thiếu canxi ở phụ nữ mang thai là:

  1. Chuột rút bắp chân: thường xuất hiện ở tháng thứ 5 của thai kỳ, dễ xảy ra vào ban đêm. Tuy nhiên, một số bà bầu thiếu canxi trong cơ thể, nhưng không có biểu hiện chuột rút ở bắp chân, cho nên rất dễ bỏ qua việc bổ sung canxi. (Lưu ý: chuột rút khi mang thai không nhất định là do thiếu canxi!)
  2. Chân răng lung lay: Canxi là yếu tố chính của xương và mô cứng của cơ thể, thiếu canxi có thể gây ra chứng loạn sản răng, khả năng chống sâu răng, cấu trúc mô cứng bị lỏng, nếu mẹ bầu cảm thấy răng lung lay, có thể bị thiếu canxi.
  3. Hội chứng tăng huyết áp do mang thai: thiếu canxi có mối quan hệ nhất định với sự xuất hiện của chứng rối loạn tăng huyết áp trong thai kỳ. Nếu bạn gặp rắc rối với tăng huyết áp do mang thai, bạn nên cảnh giác.
  4. Đau khớp, xương chậu: Nếu lượng canxi không đủ, để đảm bảo nồng độ canxi trong máu được duy trì trong phạm vi bình thường, dưới tác dụng của hormone, canxi trong xương của phụ nữ mang thai sẽ được giải phóng với số lượng lớn, gây đau khớp, xương chậu…

Nguyên nhân thai phụ thiếu canxi

Khi mang thai, cơ thể mất rất nhiều canxi vì tất cả lượng canxi cần thiết cho sự phát triển của thai nhi đều đến từ người mẹ. Nói cách khác, phần hiện có của người mẹ phải cung cấp cho bé. Nếu lượng canxi của thai phụ không đủ, nó sẽ có tác động lớn đến thai nhi và chính người mẹ. Thiếu canxi nhẹ, cơ thể sẽ huy động canxi trong xương của mẹ để duy trì canxi máu bình thường.

Trong trường hợp thiếu canxi nghiêm trọng, phụ nữ mang thai có thể bị chuột rút ở chân và thậm chí gây ra bệnh xương khớp. Thiếu canxi của mẹ cũng có thể có tác động xấu đến sự tăng trưởng và phát triển của thai nhi. Sau khi sinh, trẻ dễ bị các hiện tượng dị thường như mềm hộp sọ, xương rộng, thóp đóng hợp bất thường…

Thiếu canxi ảnh hưởng như thế nào tới thai nhi?

Còi xương bẩm sinh

Biểu hiện còi xương bẩm sinh, trẻ sơ sinh cửa thóp to hơn, trước sau thóp không tương đồng, thường kèm theo co giật do canxi thấp. Mẹ của những trẻ này thường có các triệu chứng đau nhức lưng eo, chuột rút bắp chân, tê ở tay và chân khi mang thai.  

Bệnh mẩn ngứa

Còn được gọi là “ve sữa”, có nhiều lý do cho sự khởi phát của bệnh, nhưng trong những năm gần đây, các nghiên cứu đã chỉ ra rằng hạ canxi máu, cung cấp máu cục bộ có thể gây phát ban, da thô ráp và nhiều gàu hơn.

Thở khò khè

Thở khò khè liên quan đến âm thanh khò khè của trẻ sơ sinh hoặc trẻ 2-3 tháng tuổi ngáy khi thở. Nguyên nhân là do thiếu canxi gây ra mềm sụn thanh quản. Nếu mẹ bổ sung canxi kịp thời, có thể làm giảm triệu chứng của bệnh.

Trẻ dễ khóc đêm

Bé khóc vào ban đêm, nhưng không có bệnh nào khác. Thực tế, điều này là do em bé bị thiếu canxi. Nếu lượng canxi của bé đủ, các triệu chứng của khóc đêm sẽ được kiểm soát một cách hiệu quả.

Trẻ dễ giật mình vào ban đêm

Trước nửa tuổi, hệ thống thần kinh não của bé chưa trưởng thành, khả năng kiểm soát kém, dẫn đến giật mình vào ban đêm trong khi ngủ, nguyên nhân cũng là do thiếu canxi. Hiện tượng này hiếm gặp ở trẻ có đủ canxi.

Khi trẻ ngủ dễ co giật

Khi bé ngủ, bé thường co giật một cách không tự chủ. Người ta thường nghĩ rằng là trẻ sợ hãi trong giấc mơ, hoặc vì cơ thể dài, thực tế, đây là một loại chuột rút, nhưng cũng do thiếu canxi.  Tình trạng này cho thấy mẹ cần bổ sung canxi.

Đau bụng chức năng

Có nhiều lý do khiến bé đau bụng, phổ biến nhất là đau bụng chức năng. Các nghiên cứu gần đây đã phát hiện ra rằng đau bụng chức năng chủ yếu là do thiếu canxi, thiếu canxi dẫn đến tăng hưng phấn thần kinh, rò ruột và đau bụng. Bổ sung canxi có thể điều trị loại đau bụng này.

*Đau bụng chức năng gồm những rối loạn chức năng đường tiêu hóa như:

  • Khó tiêu chức năng
  • Hội chứng ruột kích thích
  • Đau nửa đầu bụng
  • Đau bụng chức năng đơn thuần.

Mọc răng muộn

Trẻ bình thường có thể mọc răng mới sau 4 – 6 tháng, trong khi trẻ thiếu canxi không thấy răng mới ở một tuổi hoặc thậm chí hai tuổi, trật tự của chân răng bị rối loạn, men răng sần sùi. Nếu mẹ có thể bổ sung canxi trong khi mang thai và cho con bú, có thể làm giảm các triệu chứng tương tự.

Ảnh hưởng đến sự phát triển não bộ

Thời kỳ mang thai là giai đoạn quan trọng cho sự phát triển của não bộ thai nhi. Sự tăng trưởng, trao đổi chất và hoạt động bình thường của não không thể tách rời canxi. Do đó, canxi rất quan trọng cho sự phát triển trí thông minh và hệ thần kinh của trẻ sơ sinh. Bổ sung canxi có thể tăng cường sự phát triển tinh thần trong tương lai của trẻ.

Thiếu canxi trong thai kỳ ảnh hưởng như thế nào tới mẹ?

Thiếu canxi khi mang thai có thể dẫn đến chứng loãng xương ở thai phụ: Nếu lượng canxi không đủ khi mang thai, thai nhi sẽ không ngừng lấy canxi xương từ xương của mẹ. Thiếu canxi sẽ khiến cho thai phụ phải chịu đựng chứng chuột rút, tê vùng chi dưới, răng lung lay, đau lưng và các cơn đau khác, sẽ làm tăng tỷ lệ mắc bệnh còi xương, tăng huyết áp do mang thai và tiền sản giật. Nhiều phụ nữ bị cảm lạnh khi mang thai, dễ bị đau lưng và đau vai sau khi gắng sức. Loại đau này thường tồn tại sau khi sinh con, một số người thậm chí bị cả đời, đó là hậu quả của việc thiếu canxi khi mang thai.

Biểu hiện thai phụ thiếu canxi

Thiếu canxi ở phụ nữ mang thai thường có biểu hiện là răng lung lay, yếu tay chân, đau lưng, chóng mặt, thiếu máu và huyết áp cao khi mang thai. Nếu người mẹ thiếu canxi trầm trọng, có thể gây co thắt cơ bắp, gây ra chuột rút bắp chân và tê ở tay, chân hoặc tê ở tay và chân. Nó cũng có thể dẫn đến xương xốp ở mẹ bầu, từ đó dẫn đến chứng loãng xương.

Vì vậy, mẹ bầu nên chú ý ăn nhiều thực phẩm giàu canxi, như vừng, sữa, sườn heo, tôm,… Rong biển chứa iốt, giàu canxi ( tôm nấu rong biển, cơm cuộn rong biển là một lựa chọn tốt), khi mẹ bầu ăn sẽ có lợi cho sự phát triển của thai nhi, và có thể ngăn ngừa chuột rút. Đồng thời với việc bổ sung canxi, chúng ta cũng phải chú ý để đảm bảo lượng vitamin D trong chế độ ăn uống.

Mẹ bầu nên tiếp nhận nhiều ánh nắng mặt trời, thúc đẩy sự hấp thụ và sử dụng canxi. Ngoài ra, nên uống một vài ly nước cam tươi mỗi ngày để bổ sung khoáng chất. Bên cạnh đó, chỉ dựa vào thực phẩm đôi khi không đáp ứng nhu cầu của thai kỳ. Do vậy, canxi nên được lựa chọn phù hợp như một chất bổ sung, nên uống một viên mỗi ngày. Nếu thiếu canxi là rõ ràng thì nên uống hai viên mỗi ngày.

Bị chuột rút có phải do thiếu canxi không?

Nếu mẹ bầu có triệu chứng thiếu canxi, đôi khi sẽ bị chuột rút hoặc tê tay, nhưng không nhất định chuột rút là do thiếu canxi. Có thể có các yếu tố khác trong đó, vì vậy hãy đến bệnh viện để chẩn đoán.

Ngoài thiếu canxi, nguyên nhân khiến thai phụ bị chuột rút còn có:

  1. Với trọng lượng ngày càng tăng khi mang thai, gánh nặng lên đôi chân của mẹ bầu không ngừng tăng lên, cơ bắp chân thường trong tình trạng mệt mỏi.
  2. Đi bộ quá nhiều khi mang thai, đứng quá lâu, đều sẽ làm tăng hoạt động của cơ bắp chân, lượng canxi trong cơ thể của người mẹ không đủ để sử dụng, do đó khiến chân dẫn đến chuột rút mang thai.
  3. Lưu thông máu kém hoặc bị lạnh cũng là nguyên nhân có thể gây ra chuột rút.

Do đó, để tránh chuột rút ở chân, cần chú ý không làm mỏi cơ bắp chân. Không đi giày cao gót, mát xa chân và bàn chân trước khi đi ngủ, thường dùng nhiều thực phẩm giàu canxi và vitamin D, thực hiện các hoạt động ngoài trời, nhận ánh sáng mặt trời, bổ sung canxi và vitamin D nếu cần thiết.

Tuy nhiên, cần chỉ ra rằng, mẹ bầu không thể sử dụng bắp chân như một tiêu chí bổ sung canxi, vì từng thể trạng đối với việc thiếu canxi là không giống nhau, cho nên, một số bà mẹ mang thai không có triệu chứng chuột rút bắp chân khi thiếu canxi.

Đọc toàn bộ bài viết

Ths.Bs Trương Thị Thúy Mai

Ths.Bs Trương Thị Thúy Mai chuyên khoa nhi tại bệnh viện nhi đồng 1 tại Tp.HCM. Có rất nhiều năm kinh nghiệm chuyên môn. Bác Mai có vai trò chuyên môn cao tại khoa nhi của bệnh viện.


Tải Ứng Dụng MammyKids Miễn Phí