Chuyên Mục Bệnh

Hội chứng ống cổ tay: nguyên nhân, triệu chứng điều trị

Ngày 22 Tháng Sáu, 2020

Hội chứng ống cổ tay là gì?

Hội chứng ống cổ tay là một loại bệnh nghề nghiệp khá thường gặp, những người hay dùng tới tay trong khi làm việc, như nhân viên đánh máy, nhân viên văn phòng có thể sẽ xuất hiện các triệu chứng như đau hoặc tê ngón tay. Ngoài ra nhiều phụ nữ làm văn phòng sau khi mang thai rất dễ bị chứng ống cổ tay thai kỳ.

Hội chứng ống cổ tay là bệnh chèn ép dây thần kinh ngoại vi thường gặp nhất, cũng là bệnh ngoại khoa tay hay phải thực hiện phẫu thuật nhất. Có nhiều phương pháp chữa trị hội chứng ống cổ tay mà không cần phẫu thuật, gồm băng nẹp và tiêm corticosteroid. Nếu cách điều trị bảo tồn không thể làm giảm triệu chứng của bệnh nhân thì cần suy nghĩ tới việc phẫu thuật.

Ống cổ tay là một ống sợi xương bao gồm xương cổ tay và dây chằng cơ gắp. Dù là chất bên trong ống cổ tay tăng lên hay giảm đi đều có thể làm tăng áp lực trong ống cổ tay. Nguyên nhân làm tăng áp lực trong ống cổ tay thường gặp nhất là sự tăng sinh và xơ hoá của màng hoạt dịch quanh gân trong ống cổ tay, hiện tại vẫn chưa rõ về cơ chế phát sinh của nó. Đôi khi cũng có một số nguyên hiếm gặp khác như bụng cơ gấp quá thấp, viêm màng hoạt dịch kiểu phong thấp, bị thương hoặc bị chèn ép thần kinh khiến kết cấu trong ống cổ tay bất thường, hoặc tổ chức mô mềm trong ống cổ tay bị sưng.

Có nghiên cứu cho rằng, dùng ngón tay quá nhiều đặc biệt là hoạt động lặp đi lặp lại, như dùng chuột hoặc đánh máy thời gian dài có thể gây ra hội chứng ống cổ tay, nhưng quan điểm này vẫn đang tranh cãi. Hội chứng ống cổ tay cũng dễ xảy ra ở phụ nữ mang thai và cho con bú.

Triệu chứng hội chứng ống cổ tay

Hội chứng ống cổ tay là bệnh tổn thương cơ bắp khá thường gặp, triệu chứng thường thấy gồm có vùng chi phối thần kinh trung tâm (ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa và một nửa bên ngón áp út) cảm giác bất thường hoặc bị tê, kèm theo cảm giác đau nhói. Ở giữa và cuối thai kỳ phụ nữ thường cảm thấy ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa và nửa trước của ngón áp út đau, tê từng đợt, đau nhói hoặc nóng rát, đôi khi còn đau cả từ cổ tay lên đến vai. Đây có thể là do phụ nữ mang thai toàn thân bị phù, ở cổ tay tích một lượng lớn dịch thể, làm tăng áp lực trong ống cổ tay, ngoài ra vào cuối thai kỳ, màng gân, cơ gân và mô liên kết thay đổi, khiến mô mềm ống cổ tay căng hơn, chèn ép lên thần kinh giữa, khiến tay bị tê, khi nghiêm trọng còn có thể khiến tay mất khả năng hoạt động, không cầm nắm được.

Hội chứng ống cổ tay thường phát tác vào buổi tối, lúc này trong cổ tay tích trữ dịch thể của cả một ngày nên sưng lên. Nếu khi ngủ đè vào tay, sáng tỉnh dậy tay sẽ có cảm giác tê rõ rệt, đôi khi còn đau rất khó chịu.

Cách chữa trị hội chứng ống cổ tay

Có nhiều cách để chữa trị hội chứng ống cổ tay mà không cần phẫu thuật. Bác sĩ thường đề nghị người bệnh dùng nẹp tay để khống chế bệnh tình, làm giảm triệu chứng. Thường dùng loại nẹp cố định tay ngửa 30 độ về phía mu bàn tay, nhưng nó làm tăng áp lực trong ống cổ tay. Điều chỉnh khớp ở vị trí giữa sẽ làm giảm áp lực trong ống cổ tay, nhưng vị trí khớp có lợi nhất để phát huy chức năng tay là ngửa sau 30 độ. Do ở vị trí giữa không có lợi cho phát huy chức năng tay nên thông thường nên khuyên bệnh nhân buổi sáng không cố định, buổi tối dùng nẹp cố định cổ tay ở vị trí giữa. Ngoài ra thuốc tiêu viêm uống và tiêm corticosteroid tại chỗ cũng là cách thường dùng.

Nếu điều trị bảo tồn không thể làm giảm triệu chứng thì cần suy nghĩ tới việc phẫu thuật gồm mổ phanh, tiểu phẫu giảm áp lực và mổ nội soi. Xử lý sau phẫu thuật hiện tại là băng bó lỏng, trong hai ngày sau phẫu thuật hạn chế hoạt động cổ tay. Sau 2 ngày thay thuốc, bệnh nhân bắt đầu tập chức năng vai, khuỷu, cổ tay, tay và ngón tay. Trong vòng 3 tuần sau phẫu thuật, ban đêm có thể dùng nẹp cố định cổ tay ở vị trí giữa. 12-14 ngày sau phẫu thuật thì cắt chỉ. Một tháng sau hồi phục làm việc bình thường nhưng hạn chế cầm nặng. 6-8 tuần sau phẫu thuật hồi phục hoàn toàn hoạt động bình thường.

Phòng tránh hội chứng ống cổ tay

Phụ nữ mang thai phải làm thế nào để phòng tránh hội chứng ống cổ tay? Thật ra hội chứng này khá khó dự phòng, nhưng bà bầu có thể cố gắng tránh dùng sức quá nhiều ở cổ tay. Ngoài ra cũng có thể thực hiện một số bài tập luyện cơ ở cổ tay để khớp cổ tay khoẻ mạnh, ổn định, dây chằng khó bị tổn thương. Ví dụ có thể đặt khăn mặt dưới cổ tay, nắm tay lại, uốn tay lên trên giữ 5 giây rồi thả ra nghỉ, mỗi tối tập 20 lần. 

Ngoài ra, tăng sinh vật chất trong ống cổ tay cũng có thể làm tăng áp lực ống cổ tay, gây chứng ống cổ tay thai kỳ ở phụ nữ mang thai. Do đó, dự phòng phù thai kỳ cũng có thể dự phòng hội chứng ống cổ tay. Phụ nữ mang thai nên kiểm soát lượng nước uống, hạn chế muối trong bữa ăn, đảm bảo cân bằng chất điện giải, chú ý xem cơ thể có bị thiếu đạm, thiếu máu hay không. Chế độ ăn cần đảm bảo cân bằng dinh dưỡng, ăn ít muối, đường, mỡ, mỗi ngày uống ít nhất 8 cốc nước, 5 phần trái câyrau xanh, mỗi bữa cơm đều phải ăn một lượg nhỏ chất đạm (thịt gia súc gia cầm, trứng, đậu) để hỗ trợ tiêu hoá.

Đọc toàn bộ bài viết

Ths.Bs Trương Thị Thúy Mai

Ths.Bs Trương Thị Thúy Mai chuyên khoa nhi tại bệnh viện nhi đồng 1 tại Tp.HCM. Có rất nhiều năm kinh nghiệm chuyên môn. Bác Mai có vai trò chuyên môn cao tại khoa nhi của bệnh viện.


Tải Ứng Dụng MammyKids Miễn Phí