Mang thai mẹ không tăng cân, tăng cân ít – nguyên nhân, cách tăng cân

0
656

Bà bầu thiếu cân phải làm thế nào?

Thai phụ cân nặng quá nhẹ cần phải đảm bảo một ngày 3 bữa cân bằng dinh dưỡng, kết hợp phong phú các chủng loại thực phẩm, nên ăn theo nguyên tắc giàu dinh dưỡng, khẩu vị thanh đạm, dễ tiêu hoá, nhất định phải bổ sung đầy đủ dưỡng chất. Chỉ cần ăn theo thói quen và sở thích của thai phụ, không cần phải quá kiêng kị.

Đặc biệt trong giai đoạn đầu của thai kỳ, thai nhi phát triển cần rất dự trữ rất nhiều dưỡng chất, phần lớn cơ thể được hình thành từ chất đạm, thai phụ cần ăn nhiều những loại thực phẩm giàu đạm như cá, thịt đỏ, đậu phụ, tuyệt đối không uống rượu, chất kích thích.

Giai đoạn đầu thai kỳ ngoài đảm bảo ăn uống đủ dưỡng chất, thai phụ còn cần ăn nhiều rau lá xanh, gan động vật chứa nhiều axit folic. Vì axit folic hỗ trợ phát triển thần kinh, giảm tỉ lệ bị hở hàm ếch và tim bẩm sinh, còn có thể phòng tránh thai phụ bị thiếu máu. Những thai phụ có biểu hiện buồn nôn thai nghén nghiêm trọng thì ăn uống không cần theo quy luật như người bình thường, không cần cưỡng ép ăn. Số bữa, số lượng, chủng loại, thời gian có thể căn cứ vào cảm giác thèm ăn, phản ứng nghén nặng nhẹ của thai phụ để điều chỉnh, nên ăn ít và ăn nhiều bữa.

Không nên ăn những loại thực phẩm tách béo, ít năng lượng, phải đảm bảo lượng vitamin, dưỡng chất hàng ngày, mỗi ngày ăn một nắm hạt, có thể bổ sung đạm và chất béo tốt.

Hàng ngày đều phải ăn sáng, trứng gà luộc và một cốc sữa, có thể hấp thụ nhiều chất đạm hơn. Trong thời gian mang thai, nhu cầu về đạm của thai phụ cao hơn vài lần so với người thường, bữa ăn phụ thai phụ có thể sữa chua hoặc các loại đồ ăn vặt giàu đạm khác.

Không được uống nước có ga, uống nhiều nước trái cây tươi, đặc biệt là loại giàu vitamin C và beta carotene như nước bưởi, nước cam, nước cà rốt.

Nguyên nhân thai phụ nhẹ cân

Giai đoạn đầu mang thai do các phản ứng thai nghén nên thai phụ có thể sẽ giảm cảm giác ăn, lượng ăn giảm nhiều, từ đó cân nặng không tăng hoặc giảm đi, lâu dần khiến thai phụ bị nhẹ cân. Thai nhi lúc này vẫn còn nhỏ nên vấn đề không quá nghiêm trọng.

Nhưng cần chú ý xem có nguyên nhân nào khác không, kiên trì kiểm soát thai kỳ, lập hồ sơ mang thai, phòng tránh thiếu sắt, canxi, vitamin gây thai nhi nhẹ cân, chậm tăng trưởng, thậm chí có thể sinh non.

Bản thân thai phụ thiếu dinh dưỡng

Trước khi mang thai thai phụ đã thuộc dạng nhẹ cân, sau khi mang thai cả thai nhi và thai phụ đều cần nhiều dinh dưỡng, chất đạm và nhiệt lượng của cơ thể mẹ không đủ, không gánh vác được cho cả mẹ và con, dần dần sẽ có hiện tượng cân nặng càng ngày càng giảm. Chất đạm và nhiệt lượng lại là yếu tố quan trọng cho sự sinh trưởng của thai nhi.

Thai phụ bị áp lực tinh thần quá lớn

Cuộc sống của thai phụ hoàn toàn khác với trước khi mang thai, rất nhiều việc thay đổi khi mang thai, khiến nhiều thai phụ bị áp lực tâm lý. Thần kinh căng thẳng không chỉ ảnh hưởng tới bản thân thai phụ mà cũng khiến thai nhi nhẹ cân. Theo thống kê, những thai phụ có nhiều áp lực tâm lý, sinh con nhẹ cân hơn nhiều so với thai phụ ít áp lực.

Phản ứng thai nghén

Giai đoạn đầu thai kỳ, thai phụ có thể xuất hiện phản ứng sinh lý buồn nôn thai nghén, khiến mẹ giảm cảm giác thèm ăn, không ăn được, ăn ít đi, khiến cân nặng giảm. Đây là phản ứng bình thường mẹ không cần quá lo lắng.

Nguyên nhân từ thai nhi

Giai đoạn đầu thai kỳ, tháng đầu tiên thai nhi dài 2cm, nặng 3g, tới tháng thứ 3 cũng chỉ dài 9cm, nặng 48g. Phần lớn thai phụ chỉ tăng khoảng 1000-1500g, tốc độ tăng trưởng chậm, có những thai phụ không tăng cân mà còn giảm cân, đây đều là hiện tượng bình thường.

Tiêu chuẩn phán đoán thai phụ nhẹ cân

Để phán đoán thai phụ nhẹ cân, trước tiên cần biết cân nặng trước khi mang thai, và tính chỉ số cơ thể BMI để phán đoán phạm vi tăng cân hợp lý. Chỉ số BMI dùng để tính toán độ thừa cân béo phì, BMI = cân nặng (kg)/(chiều cao – m)2, căn cứ BMI trước khi mang thai có thể tính ra phạm vi tăng cân trong thai kỳ.

Sau đó căn cứ tiêu chuẩn IOM (2009), thai phụ trước khi mang thai BMI<18.5 nên tăng cân khoảng 12.5-18kg, BMI bình thường 18.5-24 nên tăng khoảng 11.5-16kg.

Căn cứ tình trạng thai phụ, nếu cân nặng tăng thấp hơn tiêu chuẩn đề cử của IOM thì có thể nhận định thai phụ nhẹ cân, trong phạm vi đề cử là bình thường.

Tác hại khi thai phụ bị nhẹ cân

Thai phụ quá nhẹ cân có nghĩa là thai phụ tăng cân thai kỳ không đủ, mất kiểm soát cân nặng sẽ hạn chế sự phát triển của thai nhi, có thể khiến thai nhi thiếu cân, sinh non. Trong thai kỳ, thai phụ ngoài việc cung cấp đủ dưỡng chất cho bản thân còn phải đáp ứng nhu cầu phát triển thai nhi. Nếu không hấp thụ đủ dưỡng chất, cơ thể mẹ sẽ thiếu chất. Cân nặng quá nhẹ sẽ khiến mẹ thiếu máu, từ đó gây ra nhiều bệnh thứ phát khác, ảnh hưởng tới sức khoẻ thai nhi.

Ảnh hưởng sự phát triển bình thường của thai nhi

Có những thai phụ không có đủ dưỡng chất trong thai kỳ, thiếu dưỡng chất cung cấp cho thai nhi, thai nhi phát triển chậm hoặc đình trệ. Nếu khám thai thấy cân nặng thai nhi kém hơn nhiều so với tiêu chuẩn của tuổi thai tương ứng có nghĩa là thai nhi chậm tăng trưởng trong tử cung.

Những đứa trẻ như vậy khi ra đời sẽ ít mỡ dưới da, khả năng giữ nhiệt kém, khả năng hô hấp, trao đổi chất kém, khả năng miễn dịch và đề kháng đều kém hơn những đứa trẻ cân nặng bình thường.

Tăng tỉ lệ tử vong thai nhi

Thai phụ quá nhẹ cân làm tăng khả năng sinh non, trẻ ra đời có thể bị nhẹ cân, thường sẽ kèm theo các hiện tượng như suy dinh dưỡng, đề kháng suy giảm, dễ mắc bệnh. Trẻ sơ sinh thiếu chất thường có tỉ lệ tử vong cao hơn trẻ cân nặng bình thường. Thai nhi thiếu dưỡng chất sau khi ra đời sức khoẻ yếu nhiều bệnh, thậm chí ảnh hưởng phát triển não bộ.

Cách bà bầu kiểm soát cân nặng

Trong thai kỳ, thai phụ cần hấp thụ đủ dưỡng chất, ăn nhiều thực phẩm giàu đạm, ít ăn đồ ăn vặt. Căn cứ vào từng trường hợp có thể kiểm soát cân nặng như sau:

Thai phụ thừa cân

Nếu thai phụ thừa cân không nên ăn thực phẩm giàu năng lượng như: , lạc, các loại hạt, có thể ăn cá hấp, pho-mai ít béo. Để đảm bảo đủ dinh dưỡng cho thai nhi, nên quản lý dinh dưỡng và cân nặng theo hướng dẫn của bác sĩ. Ngoài ra không được tuyệt thực, tránh ảnh hưởng tới sức khoẻ bản thân và thai nhi.

Thai phụ nhẹ cân

Thai phụ nhẹ cân cần ăn đủ 1 ngày 3 bữa cân bằng dinh dưỡng. Do thai nhi phần lớn được cấu thành từ chất đạm, mẹ nên ăn nhiều thực phẩm giàu đạm như cá, thịt đỏ, đậu phụ.

Thai phụ kiểm soát cân nặng như thế nào

  • Bữa cơm hàng ngày đảm bảo giàu đạm, ít năng lượng. Sữa bò, chế phẩm từ sữa, đậu phụ, đậu tương đều chứa đạm tốt.
  • Dinh dưỡng cần thiết cho thai phụ cơ bản tới từ bữa chính. Bữa phụ có thể coi là một phần của bữa chính, nhưng không được thay thế bữa chính, nên chọn những loại ít năng lượng.
  • Trong thai kỳ tuyệt đối không được tuyệt thực, nhất định phải đủ 1 ngày 3 bữa.
  • Vận động vừa phải, nghỉ ngơi rất quan trọng. Trước khi lập kế hoạch vận động cần xin ý kiến bác sĩ, nếu trước không có thói quen vận động thì đi bộ là an toàn nhất.
  • Hàng ngày hấp thụ dinh dưỡng từ thực phẩm, thuốc bổ sung axit folic và sắt chỉ dùng khi ăn uống không cung cấp đủ cho nhu cầu. 
  • Tuyệt đối không dùng thực phẩm ăn kiêng. Nhiều loại thực phẩm ăn kiêng chứa thành phần kích thích ruột, sẽ gây tiêu chảy, ảnh hưởng xấu tới sức khoẻ thai phụ và thai nhi.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here