Cách nuôi dạy con thông minh – phát triển trí não cho bé

0
19

Từng giai đoạn trẻ làm được những gì

Bé 1 tháng tuổi

  • Vận động: kéo cổ tay bé có thể ngồi dậy, đầu có thể ngẩng lên khoảng 2 giây.
  • Động tác nhỏ: chạm vào lòng bàn tay bé có thể nắm lại.
  • Khả năng thích ứng: mắt có thể nhìn theo bóng đỏ (chỉ di động một chút là được), nghe thấy âm thanh có phản ứng.
  • Ngôn ngữ: tự mình phát ra âm thanh nhỏ.
  • Hành vi giao tiếp: mắt nhìn theo người đi qua lại.

Bé 3 tháng tuổi

  • Vận động: khi nằm sấp có thể ngẩng đầu cao 45 độ, khi bế thẳng đầu vững chãi.
  • Động tác nhỏ: hai tay có thể nắm lại với nhau, cầm xúc xắc 0.5 giây.
  • Khả năng thích ứng: mắt di chuyển theo bóng đỏ 180 độ.
  • Ngôn ngữ: cười thành tiếng.
  • Hành vi giao tiếp: dáng vẻ nhanh nhẹn, gặp người khác biết cười.

Bé 5 tháng tuổi

  • Vận động: khẽ kéo tay là bé có thể ngồi dậy, tự ngồi đầu và người hơi ngả về phía trước.
  • Động tác nhỏ: bắt được đồ chơi gần mình.
  • Khả năng thích ứng: cầm một khối gỗ nhìn vào khối gỗ khác.
  • Ngôn ngữ: phát ra âm thanh với người và vật khác.
  • Hành vi xã giao: thấy đồ ăn là phấn khích.

Bé 7 tháng tuổi

  • Vận động: tự ngồi được.
  • Động tác nhỏ: cầm viên nhỏ (đường kính khoảng 0.5cm), tự lấy được một khối gỗ, rồi lấy tiếp khối gỗ khác.
  • Khả năng thích nghi: có thể đổi tay cầm khối gỗ, đưa tay với đồ chơi phía xa hơn.
  • Ngôn ngữ: phát ra âm thanh da da, ma ma vô thức.
  • Hành vi giao tiếp: có phản ứng với gương, có thể nhận ra người lạ.

trẻ 9 tháng tuổi

  • Vận động: biết bò, kéo 2 tay có thể bước đi.
  • Động tác nhỏ: lấy khối gỗ từ trong hộp (hình lập phương cạnh khoảng 2cm), cầm khối gỗ đập vào nhau.
  • Ngôn ngữ: biết đón chào, tạm biệt (làm động tác tay).
  • Hành vi giao tiếp: biểu thị không muốn.

Trẻ 10 tháng tuổi

  • Vận động: biết bám vào lan can, thành giường đứng dậy, bước đi.
  • Động tác nhỏ: ngón cái và ngón trỏ cử động thành thạo.
  • Khả năng thích ứng: bỏ hộp đựng khối gỗ để chơi khối gỗ. Tìm được đồ trong hộp.
  • Ngôn ngữ: mô phỏng âm thanh.
  • Hành vi giao tiếp: hiểu tên và biểu thị đồ dùng thường thấy.

Trẻ 11 tháng tuổi

  • Vận động: bám vào đồ vật, cúi lấy đồ, đứng một mình được một lúc.
  • Động tác nhỏ: mở giấy gói khói gỗ.
  • Khả năng thích ứng: cho khối gỗ vào trong hộp, bắt chước đẩy xe đồ chơi.
  • Ngôn ngữ: có ý thức phát ra một âm tiết.
  • Hành vi giao tiếp: hiểu nghĩa của “không”, bắt chước vỗ búp bê.

trẻ 1 tuổi

  • Vận động: tự đứng vững, dắt một tay có thể bước đi.
  • Động tác nhỏ: thử cho viên nhỏ vào bình. cầm bút bằng cả bàn tay vẽ thành đường.
  • Khả năng thích ứng: đóng nắp bình.
  • Ngôn ngữ: gọi cha, mẹ có chủ đích, người khác đòi đồ bé biết đưa.
  • Hành vi giao tiếp: biết phối hợp mặc quần áo.

Có những bé có vấn đề về phát triển trí lực nhưng cha mẹ chưa chắc đã phát hiện kịp thời. Đặc biệt là với những trẻ còn quá nhỏ càng dễ bị bỏ qua. Nhiều người hay khen những đứa trẻ không khóc quấy, không gây phiền phức cho người lớn là “ngoan”, nhưng không biết đó lại là một trong những biểu hiện cho thấy bé có trở ngại về hành vi.Sự “ngoan” đó là do bé không có hứng thú với sự vật xung quanh, khả năng chú ý và phản ứng kém. Do sự hiểu nhầm của cha mẹ, mà những đứa trẻ này không được chữa trị kịp thời. Vì vậy, việc quan sát tình hình phát triển trí lực của trẻ từ nhỏ rất quan trọng.

Những yếu tố ảnh hưởng tới trí thông minh của trẻ

Di truyền

Thông thường, cha mẹ có trí thông minh cao thì chỉ số thông minh của trẻ cũng sẽ không thấp. Yếu tố di truyền này còn biểu hiện ở quan hệ huyết thống. Nếu cha mẹ đều là người bản địa, trí thông minh của trẻ trung bình là 102. Cha mẹ khác tỉnh kết hôn sinh con có thể có chỉ số thông minh tới 109. Cha mẹ có quan hệ huyết thống, trí thông minh của trẻ thấp rõ rệt.

Sữa mẹ

Trong sữa mẹ có rất nhiều hoạt chất kích thích sự phát triển trí thông minh, đặc biệt taurin trong sữa mẹ gấp 10 lần so với sữa bò. Theo nghiên cứu, trẻ bú sữa mẹ có chỉ số thông minh cao hơn trẻ bú sữa công thức 3-10 điểm. Taurin không chỉ tăng cường số lượng tế bào não mà còn kích thích sự phân hoá và trưởng thành của tế bào thân kinh, còn có lợi cho sự hình thành các điểm nút thần kinh. 

Chế độ ăn uống

Những đứa trẻ ăn quá nhiều thịt hoặc tham ăn sẽ giảm trí thông minh. Trẻ không ăn sáng cũng sẽ ảnh hưởng trí thông minh. Đó là do chất đạm, đường, vitamin và nguyên tố vi lượng hấp thụ trong bữa sáng đều là thành phần quan trọng giúp bổ não.

Cân nặng

Trẻ có cân nặng vượt hơn 20% so với cân nặng trung bình, có thị giác, thính lực, khả năng tiếp nhận kiến thức khá thấp. Nguyên nhân do những đứa trẻ thừa cân có nhiều chất béo trong não, gây trở ngại sự phát triển của tế bào thần kinh và sự tăng sinh sợi thần kinh.

Ngoài ra cũng có không ít trẻ gầy yếu, cùng không có lợi cho phát triển não bộ, từ đó ảnh hưởng sự phát triển trí thông minh. Những đứa trẻ này ngoài một số ít do nguyên nhân bệnh tật, phần lớn là do kén ăn, chán ăn. Phần lớn gia đình hiện nay ít con, ít nhiều cũng có hiện tượng cưng chiều con, không ít đứa trẻ không ăn đủ 3 bữa chính mà thường xuyên ăn vặt, dẫn tới thiếu dưỡng chất.

Nghiên cứu cho thấy, những học sinh ăn sáng làm bài kiểm tra sau đó 2 tiếng có thành tích cao hơn học sinh không ăn sáng. Bữa sáng là bữa ăn đầu tiên sau một đêm bụng rỗng, tất cả cơ quan trong cơ thể, bao gồm cả não bộ bổ sung năng lượng, tỉ lệ tận dụng chất đạm, đường, vitamin và nguyên tố vi lượng cao hơn hai bữa chính còn lại.

Môi trường

Những đứa trẻ sống trong môi trường khô khan, như trẻ mồ côi không có tình yêu của cha mẹ, không nhận được sự giáo dục tốt thì trí thông minh cũng sẽ kém hơn những trẻ bình thường. Theo nghiên cứu, những đứa trẻ như vậy chỉ số thông minh lúc 3 tuổi trung bình chi là 60.5 điểm, ngược lại những đứa trẻ ở môi trường tốt trung bình 91.8 điểm.

Thuốc

Một số thuốc sẽ ảnh hưởng trí thông minh của trẻ, ví dụ như uống thuốc chống co giật trong thời gian dài có thể làm giảm trí thông minh, nếu dừng thuốc vài năm trí thông minh sẽ tăng lên.

Nhịp sinh học của cơ thể

Nghiên cứu chỉ ra, mỗi người từ khi sinh ra cho tới mất đi, cơ thể luôn có sự thay đổi theo chu kỳ về thể lực, cảm xúc và trí lực. Sự thay đổi theo chu kỳ này gọi là nhịp sinh học của cơ thể.

Vào giai đoạn thoái trào, hoặc lúc tiếp nối giữa thoái trào và cao trào, cơ thể dễ mệt mỏi, cảm xúc không ổn định, hiệu suất làm việc thấp, thiếu tập trung hoặc dễ quên, khả năng phán đoán suy giảm. Đồng thời, sức đề kháng cũng giảm, tỉ lệ bị vi khuẩn xâm nhập, bệnh truyền nhiễm tăng. Khi thụ thai, nếu vợ chồng một người ở giai đoạn cao trào, một người thoái trào, dễ sinh con có sức khoẻ và trí lực bình thường. Nếu cả hai vợ chồng đều thoái trào hoặc điểm tiếp nối giữa thoái trào và cao trào, dễ sinh con sức khoẻ yếu, trí lực có vấn đề.

Trò chơi tăng cường trí thông minh cho trẻ

Chơi trò chơi tìm đối tượng trong tranh

Cha mẹ có thể lấy một bức tranh vẽ công viên với nhiều chi tiết có nhiều màu sắc khác nhau. Hỏi bé: “bông hoa tím ở đâu nhỉ?”, trẻ sẽ từ vườn hoa tìm ra bông hoa màu tím, hoặc hỏi “bông hoa hồng đỏ ở đâu nhỉ?”, từng cái cây, từng con chim trong tranh đều có thể là đối tượng để tìm kiếm.

Trong quá trình tìm hình, thị giác của trẻ sẽ được kích thích liên tục, sẽ bồi dưỡng khả năng quan sát và phân biệt cho trẻ. Để kích thích phát triển thị giác cho trẻ, khi chơi cha mẹ cố gắng không gợi ý, nên để trẻ tự mình quan sát và nhận ra đối tượng cần tìm. Khi phát hiện ra một đối tượng thú vị, cha mẹ có thể nói: “mẹ phát hiện có một chú chim màu đỏ, con có biết mỏ của nó màu gì không?” Như vậy trẻ phải tìm ra con chim đó trước rồi quan sát xem mỏ của con chim vào gì.

Nghe âm thanh thiên nhiên

Khi ở bên ngoài, trẻ có nhiều cơ hội tiếp xúc với âm thanh từ thiên nhiên hơn. Cha mẹ có thể bảo con lắng nghe một loại âm thanh nào đó, như tiếng côn trùng trong lùm cỏ, cho bé biết đó là tiếng dế kêu. Âm thanh của thiên nhiên thiên biến vạn hoá, tiếng kêu của động vật, tiếng suối chảy, tiếng gió thổi, tiếng sấm, đó đều là tài liệu tốt để kích thích thị giác.

Trong thành phố cũng có rất nhiều âm thanh, như tiếng xe nổ máy, tiếng còi xe, tiếng làm việc ở công trường, tất cả đều có thể dùng để kích thích thính giác của trẻ.

Khi trẻ làm quen với các loại âm thanh, có thể cho trẻ nghe đồng thời vài loại âm thanh rồi nhận biết, “con nghe xem những tiếng kêu này có tiếng vịt kêu không?”

Chạm vật đoán tên

Khi chơi đùa bên ngoài, sẽ gặp rất nhiều sự vật có chất liệu, hình dạng, kích thước khác nhau. Cha mẹ có thể tận dụng chúng để kích thích sự phát triển xúc giác cho trẻ.

Cho trẻ nhắm mắt (hoặc đưa tay ra sau lưng), cha mẹ đặt các đồ vật vào tay cho trẻ hình dung cảm giác trong tay trước, rồi nói xem đó là cái gì. Ví dụ cầm viên sỏi, trẻ có thể sẽ nói “con sờ thấy nó cứng, trơn nhẵn, nặng nặng, hình như là viên đá”. Sau đó cho bé mở mắt (hoặc đưa ra trước mặt) để xem mình đoán có đúng không.

Chơi trò chơi này không nhất thiết là vật tĩnh, động vật cũng được. Liệu trẻ có đoán được bò trên tay mình là một chú sâu, kiến hoặc châu chấu hay không?

Ném vào vòng

Trẻ có khả năng hoạt động tay tốt thông thường đều có độ chuẩn xác nhất định về không gian, ví dụ đặt vật cầm trong tay vào chỗ mình muốn, muốn vẽ hình vuông thì sẽ vẽ ra đúng hình vuông. Điều này cần phối hợp vị trí và mục tiêu mình nhìn rõ, đây cũng là cái gọi là “sự kết hợp giữa tay và mắt”. Trò chơi ném vào vòng rất đơn giản, vẽ trên đất một vòng tròn đường kính khoảng 30cm, cho bé đứng cách vòng 1 mét rồi ném sỏi vào trong vòng. Mỗi lần chơi có thể cho bé thử ném 10 viên, nếu bé ném được từ một nửa số sỏi vào trong vòng thì có thể cho bé đứng xa hơn một chút, kéo dài dần khoảng cách cho tới khi đứng cách vòng 3 mét ném bao nhiêu trúng bấy nhiêu. Cũng có thể giữ nguyên khoảng cách nhưng thu nhỏ vòng tròn lại, từ 30cm còn 15cm, thậm chí nhỏ hơn.

Nói chuyện từ xa

Dùng 2 chiếc lon rỗng, đứng cách vài mét chơi “nói điện thoại”. Cha mẹ có thể hỏi con nhìn thấy gì, thấy ai, vật đó, người đó đang làm gì? Đề tài nói chuyện cố gắng tận dụng tới những sự vật tiếp xúc ở bên ngoài.

Cốt lõi để trò chơi này kích thích phát triển ngôn ngữ chính là “hỏi”. Khi cha mẹ nói chuyện cần liên tục đưa ra câu hỏi để bé có cơ hội trả lời, đừng chỉ có nói mà không cho bé cơ hội nói. Vì chỉ khi cho bé nói nhiều thì phần não bộ điều khiển ngôn ngữ mới được rèn luyện.

Ngựa chạy khắp nơi

Cơ quan điều khiển vận động bao gồm thuỳ não, tiểu não, mắt và 3 cặp ống bán khuyên trong tai. Những cấu tạo này đều sẽ được phát triển rất nhanh nhờ trò chơi “ngựa chạy khắp nơi”.

Khi chơi ”ngựa chạy khắp nơi”, hãy để trẻ chạy thật nhanh tới một mục tiêu đã chọn (một cái cây, một tảng đá), cha hoặc mẹ chạy cùng, nếu coi đó là thi đấu thì cha mẹ hãy để cho trẻ thắng, như vậy trẻ sẽ thích trò chơi này hơn, sau khi tới mục tiêu có thể chọn tiếp một mục tiêu khác, chạy cho tới khi trẻ bắt đầu thở dốc.

Khi chạy sẽ khiến trẻ thở sâu hơn, tăng cường dưỡng khí lên não giúp não bộ thêm linh hoạt, sự phối hợp các nhóm cơ, thị lực, khả năng giữ thăng bằng được bồi dưỡng qua trò chơi đều sẽ thúc đẩy sự phát triển vận động của trẻ.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here