Chuyên Mục Sức khỏe sau sinh

Sản dịch sau sinh là gì: bất thường và bình thường- những lưu ý

Ngày 6 Tháng Ba, 2020

Sản dịch sau sinh có nghĩa là gì? Sau khi sinh, cùng với màng rụng trứng của tử cung, đặc biệt là cuống rốn theo các tạp chất của màng rụng trứng chảy ra. Nó chứa máu, các mô màng rụng trứng đã hết tác dụng và dịch tiết âm đạo khác, được gọi là sản dịch.

Các sản dịch bình thường có mùi tanh của máu, tổng lượng khoảng 500-1000 ml,không hôi. Thời gian kéo dài của sản dịch tùy theo từng người. Thông thường, sản dịch khoảng ba tuần sau khi sinh là đã sạch rồi, trung bình khoảng 21 ngày, ngắn nhất có thể là 14 ngày và dài nhất có thể lên đến 6 tuần.

Các loại sản dịch

Sản dịch đỏ

Trong tuần đầu tiên sau khi sinh, lượng sản dịch tương đối nhiều, màu đỏ tươi và chứa rất nhiều máu, cục máu đông nhỏ và các mô hoại tử, được gọi là sản dịch đỏ. Loại này kéo dài ba đến bốn ngày, lượng máu tử cung giảm dần và huyết thanh tăng lên, biến thành sản dịch huyết thanh.

Sản dịch dạng dịch 

Sau một tuần đến nửa tháng, lượng máu trong sản dịch giảm đi. Hầu hết các màng rụng trứng hoại tử, chất nhầy cổ tử cung, dịch tiết âm đạo và vi khuẩn, khiến cho sản dịch trở thành một huyết thanh màu đỏ nhạt. Sản dịch lúc này được gọi sản dịch dạng dịch. Huyết dịch kéo dài trong khoảng mười ngày thì từ từ giảm dần và các tế bào bạch cầu tăng lên, biến sản dịch thành màu trắng.

Sản dịch màu trắng

Sau nửa tháng đến dưới ba tuần, sản dịch không còn chứa máu, nhưng nó chứa một số lượng lớn các tế bào bạch cầu, màn rụng trứng thoái hóa, tế bào biểu bì, vi khuẩn, làm cho sản dịch trở nên nhầy và có màu trắng nên gọi là sản dịch màu trắng. Sản dịch màu trắng kéo dài khoảng 3 tuần thì ra hết.

Màu sắc của sản dịch sau khi sinh

Sau khi thai nhi được sinh ra, dịch tiết ra từ âm đạo của người mẹ có chứa máu, mô màng rụng trứng hoại tử và chất nhầy cổ tử cung… được gọi là sản dịch. 3-4 ngày sau khi sinh là sản dịch chứa máu, lượng nhiều, màu đỏ nâu, thường chứa rất nhiều máu, cục máu đông nhỏ và mô màng rụng trứng hoại tử.

Từ 4-6 ngày là sản dịch dạng dịch, màu nhạt dần và lượng máu chứa trong đó càng ngày giảm đi. Sau 7-10 ngày là sản dịch màu trắng, trong đó chứa một lượng lớn tế bào bạch cầu, mô màng rụng trứng, tế bào biểu bì và vi khuẩn,… Sản dịch về cơ bản sẽ dừng lại khoảng trong một tháng.

Sản dịch bình thường có mùi máu và không có mùi. Các chuyên gia sản khoa và phụ khoa chỉ ra rằng nếu có mùi, hoặc sản dịch màu đỏ, sản dịch trắng kéo dài quá lâu, lặp đi lặp lại, vậy thì đây là sản dịch bất thường rồi.

Sản dịch có màu gì?

Một là sản dịch có máu

Đây là chất bài tiết trong 1-4 ngày đầu sau khi sinh, lượng lớn, màu đỏ tươi, chứa máu, gồm màng rụng trứng và chất nhầy. Nó tương tự như kinh nguyệt, hoặc lượng nhiều hơn một chút so với kinh nguyệt, đôi khi có cục máu đông.

Thứ hai là sản dịch dạng dịch

Nó thường từ khoảng 4-6 ngày sau khi sinh. Nó có màu đỏ nhạt, chứa một lượng máu nhỏ, chất nhầy và khá nhiều dịch tiết âm đạo, đồng thời có có vi khuẩn.

Thứ ba là sản dịch màu trắng

Đây là một loại sản dịch được thải ra khoảng một tuần sau khi sinh, nó có màu trắng hoặc màu vàng nhạt. Nó chứa một số lượng lớn các tế bào bạch cầu, tế bào màng rụng trứng và vi khuẩn, dạng như huyết trắng, nhưng nhiều hơn huyết trắng bình thường,

Những điều cần chú ý đối với sản dịch sau khi sinh

  • 1. Sau khi sinh chưa đến 50 ngày không được quan hệ tình dục.
  • 2. Sử dụng giấy phải mềm mại và phải được khử trùng để tránh nhiễm trùng.
  • 3. Khi sản dịch giảm, cơ thể có xu hướng phục hồi, nên khuyến khích mẹ thực hiện vài động tác đứng dậy thích hợp, điều này sẽ giúp khí huyết vận chuyển và tống các dịch dơ bẩn còn lại trong tử cung.
  • 4. Giữ không khí trong nhà lưu thông, loại bỏ sự ô nhiễm, nhưng phải giữ ấm và tránh lạnh. Nếu bạn là người máu nóng, thì quần áo của bạn không nên quá ấm.
  • 5. Bệnh nhân thuộc nhóm máu nóng, ứ máu và sốt ứ đọng gan nên uống các đồ uống mát, chẳng hạn như nước rau mùi, nước ép lê, nước cam, nước dưa hấu để loại bỏ nhiệt và ứ máu.
  • 6. Nghỉ ngơi tịnh dưỡng trên giường, tránh cảm xúc hưng phấn, duy trì tâm trạng thoải mái, an ủi bệnh nhân, loại bỏ những suy nghĩ âu lo, đặc biệt chú ý đến sự kích thích tinh thần bất ngờ.
  • 7. Đối với những bệnh nhân tì hư khí nhược: Vào mùa lạnh có thể thêm thức ăn ấm như thịt cừu và thịt chó…. Bệnh nhân bị gan và thận yếu có thể làm ăn các thức ăn mang tính dương chẳng hạn như thịt ba ba và thịt rùa…
  • 8. Sau khi sinh tuyệt đối không chỉ nằm giường nghỉ ngơi: Người mắc phải âm đạo không ngừng sau sinh nên chú ý vệ sinh âm đạo. Rửa âm đạo bằng nước ấm hoặc dung dịch kali permanganat 1/5000 mỗi ngày. Sử dụng giấy vệ sinh khử trùng mềm, thay băng vệ sinh và quần lót thường xuyên để giảm nguy cơ xâm nhập của vi khuẩn.
  • 9. Tăng cường dinh dưỡng: Chế độ ăn uống phải luôn thanh đạm, tránh món lạnh, cay, nhiều dầu mỡ, thức ăn khó tiêu hóa. Để tránh nóng trong người nên ăn nhiều rau. Nếu khí hư, bạn có thể cho súp gà, chè nhãn nhục…. Hay nóng trong người có thể ăn lê, cam, dưa hấu và các loại trái cây khác, nhưng không ăn trái cây lúc lạnh.
  • 10. Sử dụng miếng đệm y tế có đo lượng sản dịch dành cho bà bầu, ghi lại sự thay đổi lượng của sản dịch bất cứ lúc nào và quan sát xem nó có nằm trong phạm vi bình thường hay không để tránh trường hợp xuất huyết quá nhiều sau sinh.
  • 11. Sử dụng sản phẩm 100% cotton: Da của các sản phụ rất nhạy cảm sau khi sinh và các vết thương dễ bị nhiễm trùng, cần phải dùng các sản phẩm từ cotton. Nhiều sản phẩm dành cho bà bầu trên thị trường không phải là 100% cotton, khi mẹ sử dụng sẽ không thoải mái và dễ bị dị ứng.
  • 12. Khử trùng diệt khuẩn: Những thứ mẹ sử dụng phải được khử trùng diệt khuẩn. Tốt nhất là sử dụng các sản phẩm đáp ứng các tiêu chuẩn thiết bị y tế quốc gia.

Cách phân biệt giữa sản dịch và kinh nguyệt?

Đặc điểm sản dịch

Sản dịch bình thường hơi tanh và không hôi. Sản dịch đỏ là sản dịch được tiết ra từ 1-4 ngày sau khi sinh, lượng lớn và có màu đỏ tươi. Nó chứa máu, mô màng rụng trứng và chất nhầy. Sản dịch dạng dịch xuất hiện khoảng 4 đến 6 ngày sau khi sinh. Nó có màu đỏ nhạt, chứa một lượng nhỏ máu, chất nhầy và nhiều dịch tiết âm đạo, có vi khuẩn.

Sản dịch màu trắng là sản dịch được thải ra một tuần sau khi sinh, nó có màu trắng hoặc vàng nhạt. Nó chứa một số lượng lớn các tế bào bạch cầu, tế bào màng rụng trứng và vi khuẩn, giống như huyết trắng, nhưng nhiều hơn so với dịch tiết âm đạo bình thường.

Mặc dù mỗi bà mẹ có sản dịch nhưng lượng thải của mỗi người là khác nhau và tổng lượng trung bình là khoảng 500~1000 ml. Thời gian kéo dài cũng khác nhau. Thông thường sẽ sạch sẽ trong khoảng 3 tuần.

Đặc điểm kinh nguyệt

Kinh nguyệt sau sinh có liên quan đến việc họ có cho con bú hay không, thời gian cho con bú, tuổi của người mẹ và khả năng phục hồi chức năng buồng trứng. Sự trở lại của kỳ kinh nguyệt thay đổi rất nhiều so với mỗi người và thời gian có kinh trở lại thường là một năm sau khi sinh.

Nói chung, những người không cho con bú kinh nguyệt thường từ 6 đến 10 tuần sau khi sinh và thời gian rụng trứng trung bình khoảng tuần 10 sau khi sinh. Thời kỳ kinh nguyệt của phụ nữ cho con bú trễ hơn, một số người không có kinh cho trong suốt thời gian ở cử và chỉ rụng trứng trở lại sau 4-6 tháng sau khi sinh.

Ăn gì có thể bài tiết sản dịch ra?

Để giúp cho sản dịch sau khi sinh bài tiết tốt, trong thời gian ở cử , mẹ nên chú ý đến việc bổ máu, đồng thời, nó có thể được điều tiết thông qua việc ăn uống để thúc đẩy sự bài tiết sản dịch. Có nhiều loại thực phẩm có lợi cho việc bài tiết sản dịch của sản phụ. Mẹ có thể ăn các loại thực phẩm như sơn trà, a giao, củ sen

Sơn trà

Sơn trà không chỉ làm kích thích sự thèm ăn, thúc đẩy quá trình tiêu hóa, mà còn có chức năng phân tán máu. Do đó, nếu sau khi sinh nếu trong thời gian dài không thể thải ra hết có thẻ ăn quả sơn trà để đẩy nhanh quá trình thải sản dịch trong cơ thể ra ngoài.

A giao

A giao có tác dụng bổ máu và cầm máu. Sau khi dùng nó cũng hiệu quả đối với chảy máu tử cung. Phụ nữ có nhiều sản dịch sau sinh có thể ăn a giao để thúc đẩy việc thải sản dịch. Ngoài ra, a giao còn có tác dụng hiệu quả đối với việc chữa bệnh đối với các chứng sản dịch không ngừng sau sinh và thiếu máu.

Củ sen

Ăn củ sen có tác dụng thúc đẩy lưu thông máu và cầm máu. Nếu mẹ có nhiều sản dịch sau khi sinh, mẹ có thể ăn điều độ, nấu súp hoặc chưng hấp lên sử dụng luôn.

Đường nâu

Nước đường nâu không chỉ có tác dụng bổ sung máu, nó còn có thể giúp bài tiết các chất dơ trong cơ thể. Phụ nữ sản dịch không ngừng sau sinh có thể uống nước đường nâu một cách điều độ. Tuy nhiên, không nên uống quá nhiều nước đường nâu để tránh tác dụng phụ.

Súp sinh hóa

Súp sinh hóa rất nhiều sản phụ đều uống giúp ích cho việc cầm máu, thích hợp cho sản phụ đau bụng, sản dịch không sạch sau sinh… Trong vòng 7 ngày sau khi sinh, hãy uống súp sinh hóa 5-6 lần một ngày, uống trong khoảng một tuần và những người sinh mổ có thể uống nó trong khoảng hai tuần, có thể thải hết sản dịch ra ngoài và giúp cho tử cung phục hồi càng sớm càng tốt.

Đọc toàn bộ bài viết

Ths.Bs Trương Thị Thúy Mai

Ths.Bs Trương Thị Thúy Mai chuyên khoa nhi tại bệnh viện nhi đồng 1 tại Tp.HCM. Có rất nhiều năm kinh nghiệm chuyên môn. Bác Mai có vai trò chuyên môn cao tại khoa nhi của bệnh viện.


Tải Ứng Dụng MammyKids Miễn Phí