Cách sơ cứu khi bị rắn cắn đúng cách nếu bạn chưa biết

Ngày 24 Tháng Sáu, 2020

Sơ cứu khi bị rắn cắn

Lập tức băng bó

Dùng băng gạc băng cách vết thương 5-10cm phía đầu gần với tim, nếu không có băng gạc có thể dùng khăn mặt, khăn tay hoặc xé một mảnh vải. Khi băng không được băng quá chặt, nên để độ lỏng vừa đủ để cho một ngón tay, để ngăn dòng chảy ngược ở tĩnh mạch và bạch huyết nhưng không trở ngại sự lưu thông ở động mạch, mỗi 2 tiếng thả lỏng một lần là được.

Căn cứ vào biểu hiện lâm sàng thực tế để quyết định, nếu vết thương sưng to lan rộng cần kiểm tra xem có phải băng quá chặt, thời gian băng nên rút ngắn lại, thời gian thả lỏng nhiều hơn để tránh mô bị hoại tử.

Rửa sạch vết thương rách, hút máu đúng cách

Lập tức dùng nước sạch, nước xà bông hoặc dung dịch Kali Permanganat 1:5000 rửa vết thương và vùng da xung quanh để loại bỏ dịch độc. Nếu trong vết thương còn nanh độc, mau chóng dùng vật nhọn như dao, hơ trên lửa khử trùng rồi lấy nanh độc ra. Lấy vết nanh độc làm tâm, rạch vết chữ thập, sâu xuống dưới da, rồi dùng tay miết từ đầu gần với tim về phía vết thương, để đẩy dịch độc chảy ra từ miệng vết thương, vừa miết vừa dùng nước sạch rửa vết thương trong 20-30 phút. Sau đó có thể dùng phương pháp giác hơi xử lý vết thương, đốt một mảnh giấy trong cốc rồi nhanh chóng úp xuống vết thương để miệng cốc dính sát với da, dùng áp lực bên trong cốc hút nọc độc ra. Nếu không có cốc cũng có thể dùng miệng hút nhưng miệng không được có vết xương, không bị sâu răng, nếu không có thể bị trúng độc. Nọc độc vừa hút ra nhổ ngay lập tức, sau đó súc sạch miệng.

Ngay lập tức đưa bệnh nhân tới bệnh viện: Trừ phi chắc chắn là rắn không độc, nếu không vẫn nên nhanh chóng đưa bệnh nhân tới bệnh viện cấp cứu.

Thảo dược chữa trị rắn độc cắn

Lá hoa cúc

  • Lá cúc tươi giã lấy nước, pha đường uống, hoặc cụm hoa thêm cam thảo, dùng khi bị rắn cắn kèm chóng mặt, đau đầu.
  • Lá có thể dùng đắp ngoài.

Cỏ

Toàn bộ cây thảo lộc lâu năm, phân bố ở vùng nhiệt đới, cận nhiệt đới. Sống dưới nước lặng hoặc nước nông, thường thấy trong hồ nước hoặc ruộng lúa. Mùa xuân, hạ, thu đều có thể thu hoạch.

60-90g cỏ tươi giã lấy nước, uống với nước lạnh, bã thêm hùng hoàng bôi ngoài.

Thêm hổ trượng căn, bán biên liên, thanh mộc hương, sắc nước uống.

Rau bợ nước tươi một lượng vừa đủ, thêm bột hùng hoàng 9g, giã bôi xung quanh vết thương.

Khoai môn

  • Giã đắp hoặc giã lấy nước bôi ngoài vết thương, dùng nhiều thân và lá.
  • Nấu canh uống.
  • Khoai môn sống, sinh nam tinh (củ sống), mơ tròn (còn gọi là ngưu bì đống, mẫu cẩu đằng, ngũ hương đằng, thanh phong đằng, mao hồ lô) một lượng vừa đủ, giã đắp xung quanh vết thương.
  • Thân cây khoai môn cho một chút muối, hoặc dùng củ khoai môn, gừng tươi (chiếm khoảng ⅕ phần giã), bột mì lượng vừa đủ trộn thành cao bôi ngoài. Có tác dụng giảm đau.

Địa long (còn gọi là khâu dẫn, khúc đàn, ca nữ, phụ dẫn, là một chi của giun đất)

  • Cấp cứu: Hồng khâu dẫn 20 con, rửa sạch, cho 60 đường trắng, đợi tới khi chảy thành nước, cho lượng nước nguội vừa đủ pha uống (bỏ bã) và lấy nước thuốc bôi quanh vết thương.
  • Khâu dẫn cổ trắng 10 con, rửa sạch, cho 60 đường trắng, khoảng 1 tiếng sau chảy thành nước, cho thêm nước trắng đun sôi 20 phút, uống hết một lần, ra mồ hôi là tốt nhất. Trong vòng 24 tiếng khi bị rắn cắn uống một lần có thể khỏi, quá 24 giờ uống 2-3 lần.
  • Khâu dẫn khô nghiền bột, mỗi lần 6g, 6 tiếng một lần, uống với nước đường trắng, thông thường uống liên tục 8 lần.
  • Khâu dẫn giã đắp lên vết thương và vùng sưng, có thể tiêu sưng, giảm đau.
  • Khâu dẫn 2 con, đinh quý thảo lượng vừa đủ, giã nát thêm rượu trắng bôi xung quanh vết thương.
  • Khâu dẫn sống vài con, rửa sạch, ngâm trong dầu ô liu (hoặc dùng dầu mè, dầu thực vật) vài ngày, bỏ bã. Bôi ngoài vết thương có thể giảm đau giải độc, cũng có thể bôi lên vết bỏng, nơi bị gút.

Chăm sóc khi bị rắn cắn

Xử lý cấp cứu

Mục đích: Giảm thiểu tổn thương cục bộ, ngăn hấp thụ chất độc trong nọc rắn.

Cách băng bó: Sau khi bị rắn cắn ngay lập tức lấy băng gạc, khăn mặt, vải băng tại chỗ cách vết thương 5-10cm về phía gần tim, hoặc ở gốc ngón tay/chân, để giảm lượng máu quay trở về trong tĩnh mạch, ngăn chặn hấp thụ nọc độc. Sau đó mỗi 20 phút nới lỏng băng 1 lần, mỗi lần 1-2 phút để tránh ứ máu và mô bị hoại tử. Vết thương phải được rửa sạch và uống thuốc chống nọc độc rắn 3-4 tiếng sau mới được tháo băng.

Cách chườm lạnh: Nếu có điều kiện, vừa băng bó vừa chườm đá lên phần cơ thể bị thương để mạch máu và ống bạch huyết co lại, giảm hấp thụ nọc độc. Cũng có thể ngâm phần cơ thể bị thương trong nước lạnh 4-7°C, sau 3-4 tiếng dùng túi lạnh chườm, liên tục 24-36 tiếng là được, cần chú ý đảm bảo vừa làm lạnh cục bộ vừa giữ ấm toàn thân.

Chú ý cử động: Sau khi bị rắn cắn chú ý phải cử động chậm rãi, không được chạy, tốt nhất cố định phần cơ thể bị thương, để ở vị trí thấp, đưa tới bệnh viện, nếu cần thiết dùng thuốc an thần để bệnh nhân bình tĩnh.

Chăm sóc vết thương

Dùng nước xà phòng, nước sạch, Kali Permanganat rửa sạch vết thương, rạch vết thương theo hình chữ thập, đẩy nọc ra ngoài.

Chăm sóc toàn thân

Uống nhiều nước, ăn đồ nhiều năng lượng, dễ tiêu hoá, truyền dịch, truyền máu, chống sốc, nếu cần thiết phải thực hiện hỗ trợ thở.

Khi bị rắn cắn có thể uống thuốc chống độc rắn, huyết thanh chống độc rắn.

Bổ sung nước, đi tiểu nhiều để đẩy nhanh quá trình thải độc.

Chăm sóc tâm lý

Hỗ trợ người bị bệnh có lòng tin và dũng khí chiến thắng bệnh tật, giảm tâm lý lo lắng sợ hãi, đảm bảo ổn định tinh thần, tích cực điều trị.

Phòng tránh rắn cắn

Bị rắn cắn là mối nguy hiểm lớn đối với sức khoẻ của con người, ở những nơi có rủi ro cần áp dụng các biện pháp dự phòng tích cực, giảm tối đa nguy cơ bị rắn cắn.

  1. Trước tiên cần thiết lập mạng lưới chống rắn kiện toàn, xác định rõ nhiệm vụ, có người phụ trách. Vận động nhân dân đảm bảo vệ sinh môi trường xung quanh nhà ở, loại bỏ cỏ dại, phát quang bụi rậm, bít chặt lỗ hang, thường xuyên triển khai công tác diệt rắn.
  2. Nắm chắc đặc tính của các loại rắn và phương pháp cấp cứu khi bị rắn cắn.
  3. Vào khu vực có rắn phải đi ủng dày, dùng vải dày bọc chân.
  4. Đi trong đêm cần có đèn pin soi đường, cầm gậy tre gạt phía trước đuổi rắn trong bụi cỏ.
  5. Khi cắm trại ở nơi hoang dã, phát quang bụi rậm xung quanh, bịt lỗ hang tránh rắn ẩn nấp.
  6. Người lao động ở ngoài trời, khi vào bụi cỏ nên dùng gậy gạt đuổi rắn, chú ý mọi động tĩnh xung quanh, mặt quần áo dài, giày ủng dày. Khi gặp rắn không hoảng hốt, chạy theo đường zigzag nếu bị rắn đuổi.

Phần lớn rắn độc bị giật mình sẽ nhanh chóng bỏ chạy, thường không chủ động tấn công người. Đa phần là do chúng ta không phát hiện ra chúng mà tới quá gần hoặc vô tình giẫm phải thì chúng mới cắn người. Do đó, khi hoạt động trong khu vực có rắn, cần đề cao cảnh giác, phòng vệ đúng cách, sẽ tránh được bị rắn cắn.

Đọc toàn bộ bài viết

Ths.Bs Trương Thị Thúy Mai

Ths.Bs Trương Thị Thúy Mai chuyên khoa nhi tại bệnh viện nhi đồng 1 tại Tp.HCM. Có rất nhiều năm kinh nghiệm chuyên môn. Bác Mai có vai trò chuyên môn cao tại khoa nhi của bệnh viện.


Tải Ứng Dụng MammyKids Miễn Phí