Thoát vị rốn ở trẻ sơ sinh: NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT

0
23

Thoát vị rốn không được đóng lại là do sự phát triển các khiếm khuyết ở dây rốn, hoặc sau khi dây rốn rơi ra, sự kết dính giữa mô rễ rốn và vòng rốn không lành, thoát vị rốn được hình thành trong điều kiện tăng áp lực ổ bụng.

Triệu chứng thoát vị rốn ở trẻ sơ sinh

Đa phần thường xảy ra ở trẻ sơ sinh vài ngày và vài tuần sau khi dây rốn bị bong ra. Vào thời điểm này, vết cắt của dây rốn đã hình thành biểu mô, do đó bề mặt thoát vị được phủ da. Biểu hiện chủ yếu ở rốn với các khối nhô ra, sưng phồng lên khi khóc, da căng rất mỏng, màu hơi xanh lục, các khối u co lại và biến mất khi nằm thẳng hoặc ngủ.

Có những nếp gấp lỏng lẻo ở dây rốn. Sau khi dùng ngón tay để chạm vào chỗ sa, thường có thể nghe thấy tiếng khí đi qua nước, đồng thời có thể chạm vào vòng rốn thấy các tổ chức cứng rắn. Ngón tay có thể chọc sâu vào bên trong rốn, có thể ước tính được đường kính của vòng rốn. Khi trẻ ho, khóc hay dùng lực, ngón tay có thể có cảm giác bị bóp.

Ở vùng rốn có một khối lồi có tính đàn hồi, căng mãn khi khóc và biến mất khi yên lặng, có thể chẩn đoán thoát vị rốn.

Nguyên nhân thoát vị rốn ở trẻ sơ sinh

Nguyên nhân phát bệnh

Sau khi dây rốn của trẻ bị bong ra, sẹo rốn là một điểm yếu bẩm sinh. Nếu cơ trước, sau 2 bên bụng không đóng lại với nhau hoàn toàn ở vùng rốn, sẽ để lại một khuyết tật, là điều kiện để hình thành thoát vị rốn. Các nguyên nhân khác nhau như tăng áp lực trong ổ bụng, như ho, tiêu chảy, khóc quá nhiều… có thể thúc đẩy sự xuất hiện của thoát vị rốn.

Cơ chế phát bệnh

Rốn là phần đóng lại cuối cùng của khoang bụng, nơi đặt dây rốn của thai nhi. Tĩnh mạch rốn đi qua thành bụng ở phần trên cùng của rốn, di chuyển vào bên trong đến mép dưới của dây chằng liềm. Sau khi sinh, một đoạn của tĩnh mạch rốn gần rốn trở thành dây chằng gan. Khi còn là bào thai, hai động mạch rốn nằm giữa mạc treo bụng ngang và phúc mạc, đi vào dây rốn ở phần dưới của hai bên của dây rốn. Sau khi sinh, chúng bị thoái hóa thành dây chằng, gọi là dây chằng ngoài rốn.

Ống niệu rốn của thai nhi nằm ở giữa bụng dưới, giữa thành bụng và phúc mạc, thoái hóa thành dây chằng sau khi sinh. Khi sinh ra, dây rốn đã được cắt, các vết sẹo được hình thành trên mặt cắt ngang. Các dây chằng trên được lấp đầy với các mô liên kết lỏng lẻo và trở thành phần yếu nhất của thành bụng. Vòng rốn bao quanh rốn, tương đối dẻo dai, được hình thành bởi sự hợp nhất của fasciae trực tràng trước, sau và fascia ngang.

Khi mới sinh vòng rốn tương đối lớn, trong quá trình tăng trưởng dần co lại, cuối cùng biến mất. Khi vòng rốn lớn, khoảng cách giữa các dây chằng tăng lên. Nội tạng của khoang bụng mang phúc mạc xuyên qua khoảng trống giữa dây chằng, nhô ra ngoài vòng rốn, tạo thành thoát vị rốn.

Trẻ sơ sinh, đặc biệt là trẻ sinh non, trẻ nhẹ cân, trẻ bị suy dinh dưỡng, trẻ bị phát triển trí não kém, các tổ chức xung quanh rốn phát triển kém hoặc tương đối lỏng lẻo, vòng rốn lớn, vòng rốn không co lại và đóng tương đối chậm, đó là một yếu tố giải phẫu khiến trẻ nhỏ bị thoát vị rốn.

Trẻ bị thoát vị rốn phải làm sao? 

Trong trường hợp bình thường, vòng rốn có thể tiếp tục thu hẹp trong vòng 18 tháng sau khi sinh. Do đó, thoát vị rốn của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ có thể lành mà không cần điều trị. Hầu hết chúng sẽ lành trong vòng 2 tuổi. Theo thống kê, khi tuổi càng cao, cơ bụng càng ngày càng phát triển, vòng rốn dần nhỏ lại và khép lại. Theo thống kê, 90% trong vòng 6 tháng sau khi sinh và 95% trong vòng một năm sẽ đóng lại và tự lành.

  • Cách điều trị bạn có thể tham khảo bên dưới, nhưng nên nhận tư vấn bác sĩ co chuyên môn nhé.

1. Điều trị không phẫu thuật: Bình thường không cần can thiệp, những người không ngại việc quấy khóc, đau tái diễn có thể thử cách sau

  • Phương pháp đè ép: Sử dụng dây đàn hồi rộng 9-10cm có chiều dài phù hợp, để khâu thành một vòng tròn, đặt cho bé nằm phẳng, cũng phù hợp với thoát vị rốn. Căn chỉnh bề mặt lồi của quả bóng bông (cùng với kích thước của thoát vị rốn) hoặc một nửa quả bóng bàn với thoát vị rốn, cố định nó bằng một vòng dây đàn hồi.
  • Phương pháp băng dính: Tiền xu, nút hoặc miếng gỗ tròn to hơn một chút so với vòng rốn, được quấn trong gạc, ấn vào vòng rốn, sau đó cố định bằng băng dính rộng. Băng rộng 5cm, gạc có thể được đặt bên trong thắt lưng và lưng để tránh tổn thương cho da. Trong quá trình hoạt động, phần lồi của thoát vị được đưa trở lại vào trong khoang bụng, túi thoát vị ở trạng thái rỗng, tránh để phần lồi của thoát vị phình ra. Bình thường cứ 1-2 tuần thay một lần, có thể liên tục dán trong 3-6 tháng. Chú ý chăm sóc vùng da tại chỗ, mỗi lần dán cần thu hẹp lỗ rốn, để nó dần dần lành lại.

2. Điều trị phẫu thuật: Khi trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ phát triển bình thường, thoát vị rốn có thể biến mất nhanh chóng. Chỉ một vài trường hợp cần phẫu thuật, vì vậy không cần phải vội vàng.

Chỉ định: phẫu thuật có thể được xem xét trong các trường hợp sau: thoát vị có đường kính lớn hơn 2cm, sau 1 năm điều trị nhưng không cải thiện, trẻ trên 2 tuổi, đã từng phẫu thuật nhưng chưa lành, nội tạng và túi thoát vị dính liền nhau, đau vùng rốn, dự đoán có chất kết dính omental.