Trẻ bị ho: nguyên nhân và cách chữa trị hiệu quả từ bs

0
25

Hiện tượng ho ở trẻ nhỏ là gì

Ho ở trẻ nhỏ là một loại vận động phản xạ mang tính phòng ngự, mục đích ngăn chặn hít vào dị vật, phòng tránh sự tích tụ của chất dịch tiết ở phế quản, làm sạch dịch tiết, tránh nhiễm trùng đường hô hấp. Nguyên nhân gây ho ở trẻ nhỏ gồm nhiễm trùng đường hô hấp trên, viêm phế quản, viêm họng, bệnh mang tính dị ứng và hít vào dị vật, nên bất cứ nguyên nhân bệnh nào gây viêm đường hô hấp cấp và mạn tính đề có thể gây ho. Trẻ nhỏ bị ho có thể căn cứ vào diễn biến bệnh mà chia thành ho cấp tính, bán cấp và mạn tính.

Ho ở trẻ nhỏ xảy ra liên quan đến nhiều loại bệnh, ho là một loại triệu chứng, khi trẻ nhỏ không cẩn thận hít vào dị vật hoặc ngửi thấy mùi kích thích, đồng thời cũng có thể bị kích thích bởi chất tiết ra trong đường hô hấp, thông qua động tác ho để làm sạch những chất bẩn trên niêm mạc đường hô hấp, nên ho cũng là một loại phản xạ mang tính bảo vệ.

Nguyên nhân gây ho ở trẻ nhỏ

Do nhiễm trùng đường hô hấp trên

Nếu đường hô hấp trên của trẻ bị nhiễm trùng, niêm mạc mũi của trẻ sẽ xuất hiện triệu chứng bị viêm. Trong quá trình hít thở, nếu hít vào không khí khô thì khoang mũi càng thêm khó chịu, thậm chí làm ho nặng hơn.

Do đó khi ở nhà, mẹ có thể dùng máy làm ẩm, dùng khăn ẩm lau, dùng nước lau nhà hoặc đặt một chậu nước sạch trong phòng để tăng độ ẩm trong phòng, giảm sự kích thích của không khí khô tới trẻ. Nếu triệu chứng ho và tắc mũi ở trẻ kéo dài 1 tuần không có tiến triển tốt thì nên đứa trẻ đi khám kịp thời.

Do viêm phế quản

Trẻ bị viêm phế quản thường dưới 3 tuổi, đây cũng là một loại bệnh nhiễm trùng đường hô hấp trên cấp tính. Ho do viêm phế quản thường xuất hiện ở trẻ khoảng 1 tuổi vào mùa đông và mùa thu. Viêm phế quan ban đầu sẽ kích thích đường hô hấp trên khiến trẻ ho khan, rồi sinh ra chất dịch phế quản, làm tăng mức độ ho. Nếu trẻ ho lâu không khỏi, nên đưa trẻ đi khám để chữa trị, uống thuốc bác sĩ kê đơn, không ăn đồ quá ngọt hoặc quá mặt, nếu không sẽ khiến trẻ ho nhiều vào ban đêm

Do viêm họng

Niêm mạc cổ họng khó chịu sẽ luôn kích thích gây ho, mức độ khá nặng, một khi họng ngứa là sẽ ho. Trong trường hợp này cha mẹ không được tuỳ tiện xử lý, nên đưa trẻ tới bệnh viện để bác sĩ chẩn đoán rồi điều trị.

Do dị ứng

Bình thường chú ý đừng để trẻ bị cảm. Cần đặc biệt chú ý với những trẻ có người nhà bị hen suyễn hoặc bệnh dị ứng khác, nên tới bệnh viện khám kịp thời, chữa trị tích cực, tránh phát triển thành hen suyễn.

Hít phải dị vật

Khi hít phải dị vật, cha mẹ hãy khuyến khích trẻ ho, tuyệt đối không dùng tay móc bừa bãi trong miệng trẻ để tránh dị vật chui vào sâu hơn dẫn đến gây tắc đường thở. Nếu không ho ra dị vật, trẻ ho liên tục hoặc thở dốc, có nghĩa là dị vật đã tới đường hô hấp dưới, phải đưa trẻ tới bệnh viện ngay lập tức để lấy dị vật.

Trẻ bị ho ăn gì để nhanh khỏi

Tỏi

Theo Đông Y, tỏi có vị cay, ngọt, tính ôn hoà. Có tác dụng làm dịu tỳ vị, tăng cường chức năng dạ dày, hỗ trợ tiêu hoá thức ăn, điều hoà khí trong cơ thể, giải độc sát trùng, ngoài ra còn có tác dụng bảo vệ mạch máu, chức năng gan, dự phòng cảm mạo, sát khuẩn rất tốt. Vì thế, cho trẻ uống nước tỏi với lượng vừa phải có thể giúp triệu chứng ho nhanh khỏi.

Theo mẹo dân gian, khi bị cảm và ho luộc một quả lê rồi rắc một ít đường trắng lên. Thực tế đúng là lê có tác dụng chữa ho, vì bản thân lê rất giàu chất đạm, chất béo, canxi, phốt pho, sắt và glucose, frutose, axit malic, carotene và nhiều loại vitamin.

Ngoài ra vỏ, hoa, lá, rễ của lê đều có thể cho vào thuốc, có tác dụng thanh nhiệt, tiêu đờm, nhuận phế, giải độc. Lê có tác dụng tốt trong điều trị ho khan nóng, ho cảm mạo, ho do bị chàm, ho do viêm khí quản.

Nhót tây

Trong từ điển các loại cây, nhót tây được mô tả là “giải khát, hạ khí, lợi phổi, chống trào ngược và giảm cảm giác khát khi có đờm”. Có thể thấy, nhót tây có tác dụng rất tốt trong việc xoa dịu triệu chứng ho ở trẻ nhỏ. Cách ăn thường thấy nhất là bỏ vỏ và ăn trực tiếp. Nhưng nhất định phải vỏ sạch vỏ hoàn toàn, vì ngoài vỏ rất bẩn.

Củ cải

Củ cải có tác dụng sinh tân dịch, làm mát máu, cầm máu, làm tan đờm, giảm ho, lợi tiểu, giải độc. Cách dùng đơn giản nhất là nấu một bát nước củ cải cho trẻ uống. Đương nhiên cũng có thể làm nước củ cải gừng, canh củ cải, mứt củ cải giúp trẻ dễ ăn hơn.

Quýt

Quýt có vị chua ngọt, tính mát, với trẻ nhỏ có tác dụng khai vị điều hoà khí, giải khát, nhuận phế rất rốt. Khi trẻ bị ho, có thể nướng hoặc đảo quýt trên chảo, cho trẻ ăn tác dụng chữa ho sẽ tốt hơn.

Cải thảo

Cải thảo tính hàn, có tác dụng thanh nhiệt, giải khát lợi tiểu, thông ruột, giảm nhiệt trong phổi. Biết cách dùng loại rau này có thể phòng và điều trị cảm mạo, ho khan nóng, khàn giọng, táo bón.

Cà chua

Cà chua tính mát, hơi hàn, vị chua ngọt. Có tác dụng thanh nhiệt, giải khát, dưỡng âm, làm mát máu, sinh tân dịch, tăng cường chức năng dạ dày, tiêu thực, giải độc, bổ máu tăng cảm giác thèm ăn. Trong cà chua có chất Lycopene có tác dụng ức chế vi khuẩn, nên bệnh nhân bị ho ăn cà chua có thể tiêu viêm.

Chữa ho bằng mẹo dân gian

Trứng gà, dấm ăn

  1. Nguyên liệu: trứng gà 1 quả, dấm ăn 1 thìa.
  2. Cách làm: đánh tan trứng gà rồi cho dấm vào đánh đều.
  3. Cách dùng: ăn trước bữa sáng 1 tiếng. Mỗi ngày 1 lần, ăn liên tục 5 ngày.

Củ cải, đường phèn

  1. Nguyên liệu: củ cải 1 củ, đường phèn 10g.
  2. Cách làm: củ cải giã lấy nước cho đường phèn vào rồi làm nóng.
  3. Cách dùng: ăn lúc nóng, mỗi ngày 3 lần.

Nước lê nấu với nấm

Nguyên liệu: lê 4 quả, nấm đông cô 200g, đường phèn, nước vừa đủ.

Cách làm: lê gọt vỏ cắt lát xay lấy nước, nấm rửa sạch cắt miếng, cho nước và đường phèn vừa đủ vào cùng, đun tới khi nấm chín, ăn vào bữa sáng và tối. Lê có tác dụng nhuận phế, làm mát, tiêu đờm hạ hoả, nấm đông cô có tác dụng tiêu diệt vi-rút, phòng và điều trị ho mùa thu đông, tiêu trừ nhiễm trùng, thường uống 2-3 ngày là có tác dụng.

Trứng gà đường trắng

Nguyên liệu: trứng gà 1 quả, đường vừa đủ, dầu thực vật 1 thìa.

Cách làm: trứng gà đập vào bát (không đánh tan) cho đường và dầu thực vật, cho vào nồi hấp cách thuỷ.

Cách dùng: ăn trước khi ngủ buổi tối. Ăn 2-3 lần sẽ khỏi ho. Ho lâu có thể ăn thêm vài lần. Trẻ bị viêm phế quản mạn tính, ho sau khi bị thương phong cảm mạo, đau ngực, thở gấp, tâm phiền bất an, ăn vào hiệu quả rất tốt.

Trẻ bị ho nên uống thuốc gì

Chủ yếu cần căn cứ vào triệu chứng ho của trẻ để dùng thuốc cho đúng. Thông thường trẻ nhỏ bị ho nên uống siro ho có tác dụng tiêu đờm. Sau khi uống, siro bám trên niêm mạc họng, giảm kích thích lên niêm mạc, giúp giảm ho.

Khi chữa trị ho, không nên dùng kháng sinh trong thời gian dài. Cần phải tìm ra nguyên nhân gây bệnh để lựa chọn thuốc phù hợp, chú ý chăm sóc trẻ hàng ngày.

Trẻ ho dai dẳng không khỏi

Khi thời tiết thay đổi, nóng lạnh đan xen, do sức đề kháng yếu nên trẻ nhỏ dễ bị cảm lạnh và ho. Ho là một trong những triệu chứng thường xuất hiện nhất khi bị cảm. Về mặt y học, ho là một loại phản xạ mang tính phòng ngự, có thể phòng tránh việc hít phải dị vật, có thể nhổ đờm ra ngoài. Thỉnh thoảng trẻ ho cũng có tác dụng tốt với sức khoẻ.

Thông thường trẻ bị cảm lạnh 7-10 ngày, ho là triệu chứng hết muộn nhất, thậm chí kéo dài vài tuần, chỉ cần số lần ho của trẻ giảm dần, tinh thần tốt, ăn uống tốt, vận động vui chơi bình thường thì cha mẹ không cần lo lắng. Nếu trẻ bị ho dai dẳng mãi không khỏi, ho lặp đi lặp lại, chữa mãi không khỏi, phần lớn có thể là ho do dị ứng. Cha mẹ nên đưa bé đi khám, tìm nguyên nhân bệnh để chữa trị.

Triệu chứng ho do dị ứng ở trẻ nhỏ

  1. Ho liên tục hoặc tái phát nhiều lần từ 1 tháng trở lên, thường ho nhiều vào ban đêm hoặc sáng sớm, sau khi vận động sẽ ho nặng hơn.
  2. Lâm sàng không có triệu chứng của nhiễm trùng (ví dụ như sốt), hoặc dùng thuốc kháng sinh thời gian dài mà không có tác dụng.
  3. Dùng thuốc làm giãn phế quản (như Aminophylline) có thể làm giảm triệu chứng ho.
  4. Trẻ từng bị dị ứng (nổi chàm, mề đay, dị ứng với thực phẩm) và có người nhà bị dị ứng (như cha mẹ hoặc người thân bị viêm mũi dị ứng).

Trẻ ho về đêm

  1. Khi trẻ nhỏ bị ho vào ban đêm trước tiên phải xem tư thế nằm có đúng không. Vì tư thế nằm sai có thể khiến phổi, phế quản hít thở khó khăn, biểu hiện thành ngạt khí, chảy nước mắt.
  2. Cổ họng bị viêm hoặc ngứa kích thích niêm mạc đường hô hấp cũng sẽ gây ho vào ban đêm.
  3. Phòng không thông thoáng cũng gây ho ban đêm. Buổi tối khi đi ngủ đóng kín cửa dễ khiến không khí bị ô nhiễm, gây ho.
  4. Do nhiều cha mẹ có thói quen bật điều hoà khi ngủ, làm thay đổi nhiệt độ phòng cũng khiến trẻ bị ho vào ban đêm.

Nhận biết ho do phong hàn

Ho phong hàn là tên bệnh theo Đông Y, là một biểu hiện lâm sàng của ho ngoại cảm. Khi cơ thể bị bệnh tà của phong và hàn kết hợp tấn công gây tổn hại tới phổi, khiến phế khí bị cản trở và gây ho. Về lâm sàng có thể thấy ho phát tác nhiều lần, chảy nước mũi trong, sốt, đau nhức đầu, tứ chi tê đau.

Trong Tây Y không có khái niệm về ho phong hàn. Tây Y cho rằng ho là phản xạ tự vệ của cơ thể, nhưng ho trong thời gian dài có thể khiến sưng, xuất huyết đường hô hấp.

Ho do ngứa họng phải làm thế nào

Trẻ nhỏ ho khó đối phó hơn người lớn, vì trẻ nhỏ không có khả năng tự kiểm soát, ho khó chịu cũng chỉ biết quấy khóc, đặc biệt là khi ho nặng. Khi trẻ bị ho, cha mẹ cần tạo tạo môi trường trong lành để cầm ho, uống thuốc theo sự chỉ dẫn của bác sĩ.

Ho không nghiêm trọng, cố gắng đừng uống thuốc

Trẻ nhỏ bị ho không thể uống thuốc nặng, tránh phá hoại khả năng miễn dịch của trẻ. Nếu ho không nghiêm trọng, chỉ kèm theo những dấu hiệu nhẹ như chảy nước mũi, đau họng thì tốt nhất đừng uống thuốc. Khả năng miễn dịch của trẻ cần rèn luyện và tăng cường qua sự đấu tranh với nguồn bệnh, nếu có thể dựa vào hệ miễn dịch của mình để chữa ho thì xác suất bị ho lần sau sẽ ít hơn nhiều.

Không nên dùng thuốc kháng sinh

Nếu trẻ ho nặng hơn và cần phải dùng thuốc, cha mẹ nên có sự lựa chọn. Tuy vi khuẩn và virus gây ho đều có thể dùng thuốc kháng sinh để chữa trị, nhưng không nên dùng thuốc kháng sinh để chữa cho trẻ nhỏ. Tốt nhất nên chọn những loại thuốc có hàm lượng kháng sinh thấp hoặc dùng thuốc Đông Y, còn có thể điều hoà chức năng cơ thể trẻ, hiệu quả sẽ tốt hơn. Dùng thuốc cần phải theo hướng dẫn của bác sĩ, tuyệt đối không được dùng tuỳ tiện.

Dùng máy tạo ẩm hợp lý

Độ ẩm không khí quá thấp cũng sẽ khiến cổ họng của bé ngứa. Gia đình có điều kiện có thể dùng máy tạo ẩm tăng độ ẩm không khí xoa dịu cảm giác ngứa cổ.

Uống nhiều nước

Cho trẻ uống nhiều nước có thể giữ ẩm cho cổ họng, cũng có thể giảm triệu chứng ngứa cổ, hỗ trợ điều trị ho.

Nguyên nhân trẻ ho do phế nhiệt

Ho do phế nhiệt nhiều đờm

Ho do phế nhiệt nhiều đờm phần lớn là do phong nhiệt tà độc tấn công phổi hoặc phong hàn hoá nhiệt, phổi bị nhiệt độc làm tổn hại, đờm nhiệt khiến trong phổi uất nhiệt, xuất hiện loại triệu chứng chính là ho, thường xuất hiện sau triệu chứng cảm lạnh phế nhiệt. Ho phế nhiệt thường gặp ở trẻ có hệ miễn dịch kém, biểu hiện chính là ho lặp đi lặp lại. Lâm sàng hay dùng siro ho dành cho trẻ em, giúp thúc đẩy nhu động lông mao trong họng, phế quản tăng cường đẩy đờm ra ngoài. đồng thời thuốc bám trên niêm mạc họng, giảm kích thích giảm triệu chứng ho.

Một trong các triệu chứng chính của ho do phế nhiệt là ho lặp đi lặp lại, thường kèm theo triệu chứng sợ lạnh, sốt, ho tức ngực, ít đờm nhưng dính, khó thở, miệng khô, rêu lưỡi vàng. Một số trẻ còn đau sườn, thở dốc mệt mỏi, đổ mồ hôi, sốt nhẹ, sắc mặt kém, gầy yếu.

Viêm phế quản, viêm phổi nhiều đờm

Viêm phế quản ở trẻ nhỏ thông thường là triệu chứng phát sinh do các nguyên nhân nhiễm trùng như cảm mạo thường, cảm cúm, cũng có thể do nhiễm khuẩn, là một trong những bệnh nhiễm trùng đường hô hấp trên thường thấy ở trẻ nhỏ. Viêm phế quản cấp tính thời gian đầu thường ho khan, nhiều đờm dần sau đó thành đờm đặc và dính. Chữa trị không triệt để dễ thành viêm phế quản mãn tính, chủ yếu có triệu chứng ho kéo dài, nhiều tháng không khỏi, nặng hơn vào buổi sáng và đêm, đêm là rõ ràng nhất. Đờm có thể ít hoặc nhiều.

Ho do phổi khô có đờm

Là ho gây ra do táo tà (khí khô, là một trong lục tà trong Đông Y) gây tổn thương phổi. Biểu hiện lâm sàng chủ yếu là ho lặp đi lặp lại, ho ra đờm vàng, miệng khô, đau họng, táo bón, người nóng, thở dốc, lưỡi đỏ, gai lưỡi vàng, ít nước bọt.