Trẻ bị tưa lưỡi (nấm miệng): triệu chứng và cách xữ lý

0
73

Bệnh nấm miệng là một bệnh lây truyền từ nấm, hình thành một mảng trắng trên bề mặt niêm mạc, phổ biến hơn ở trẻ sơ sinh, cũng có thể gặp ở người trưởng thành có thể trạng yếu. Chú ý vệ sinh răng miệng cho bé.

Bệnh nấm miệng là gì?

Bệnh nấm miệng hay còn gọi là tưa lưỡi, là một bệnh thường gặp ở niêm mạc miệng trẻ sơ sinh. Bệnh này là do màng giả màu trắng thường xuất hiện trong miệng, đôi khi màng trắng này có màu trắng như tuyết, thường thấy ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.

Bệnh gây ra bởi nhiễm trùng nấm Candida albicans và biểu hiện dưới dạng một mảng trắng trên bề mặt niêm mạc. Loại nấm này đôi khi được tìm thấy trong miệng. Nó có thể phát triển khi trẻ bị suy dinh dưỡng, miệng không sạch hoặc cơ thể yếu. Nó cũng có thể phát triển ở người lớn có thể chất yếu. Trẻ sơ sinh chủ yếu lây truyền qua nhiễm trùng ống sinh sản, hoặc do núm vú không sạch hoặc lây nhiễm từ ngón tay của người cho ăn.

Trẻ bị nấm miệng thường cảm thấy khó chịu ở miệng, đôi khi bị đau, hầu hết trẻ sẽ giảm lượng sữa bú. Nấm miệng cũng có thể khiến trẻ không thở đủ trong khi bú, khiến lượng dinh dưỡng trẻ hấp thu không đủ, xuất hiện thiếu hụt dinh dưỡng.

Triệu chứng của bệnh nấm miệng

Bệnh nấm miệng có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, nhưng nó phổ biến nhất ở trẻ dưới 2 tuổi. Triệu chứng bệnh nấm miệng là chủ yếu là:

  1. Niêm mạc miệng có mảng trắng nhỏ màu trắng đục, không có phản ứng viêm xung quanh, trông giống như một khối sữa, không đau. Sau khi lau sạch mảng bám, có thể thấy đỏ ở mặt mảng bám vết thương, không xuất hiện chảy máu, to nhỏ không đều… có thể xuất hiện trên lưỡi, vòm miệng hoặc niêm mạc trong của môi.
  2. Xuất hiện trên niêm mạc của má, lưỡi, vòm miệng và môi. Các mảng trắng không dễ lau sạch bằng tăm bông hoặc gạc ướt.
  3. Trừ khi khoang miệng được kiểm tra cẩn thận khi nhiễm trùng nhẹ, nếu không sẽ không dễ phát hiện ra và không có biểu hiện đau rõ rệt hoặc chỉ có biểu hiện đau khi ăn. Trong trường hợp nghiêm trọng, em bé sẽ bị bực bội khó chịu do đau, kém ăn, khóc và khó bú, đôi khi kèm theo sốt nhẹ.
  4. Nếu niêm mạc bị tổn thương không được điều trị kịp thời, nó có thể tiếp tục mở rộng và lan sang hầu họng, amidan, chân răng… Tình hình nghiêm trọng hơn có thể lan sang thực quản, phế quản, gây viêm thực quản do nấm hoặc nấm candida phổi xuất hiện hô hấp, nuốt bú khó khăn. Một số ít nấm candida da niêm mạc mãn tính có thể ảnh hưởng đến chức năng miễn dịch suốt đời. Thậm chí có thể thứ phát các bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn khác, gây nhiễm trùng huyết.

Nguyên nhân gây nấm miệng trẻ em

Bệnh nấm miệng là do nấm Candida albicans gây ra. Candida albicans là một loài có chứa nhiều vi sinh vật. Candida albicans thường được tìm thấy trong miệng của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ khỏe mạnh, nhưng nó không gây bệnh. Nó phát bệnh chủ yếu phụ thuộc vào khả năng thích nghi và sức đề kháng của cơ thể, vì vậy căn bệnh này thường gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ với khoang miệng bẩn, thiếu hụt dinh dưỡng.

Có một số nguyên nhân phổ biết như sau:

  1. Âm đạo của người mẹ bị nhiễm nấm, lây truyền qua bé khi sinh thông qua đường sinh sản, lây nhiễm do tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết của người mẹ.
  2. Núm vú giả không được khử trùng hoàn toàn. Khi cho con bú, núm vú của người mẹ có thể không sạch, có thể là nguồn lây nhiễm bệnh.
  3. Trực tiếp lây nhiễm từ thực phẩm, quần áo và đồ chơi bị nhiễm nấm Candida. Ngoài ra, trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ bắt đầu mọc răng từ tháng thứ 6-7. Vào thời điểm này, nướu có thể bị sưng và đau nhẹ. Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ thích cắn ngón tay, có thể dễ dàng đưa vi khuẩn và nấm mốc vào khoang miệng và gây nhiễm trùng.
  4. Sống tập thể ở trường mẫu giáo đôi khi có thể gây ra bệnh nấm miệng do nhiễm trùng chéo.
  5. Sử dụng lâu dài kháng sinh hoặc áp dụng không đúng cách liệu pháp hormone gây mất cân bằng hệ thực vật trong cơ thể, nấm mốc xâm lấn và số lượng tăng lên, gây bệnh nấm miệng.

Phân biệt chẩn đoán bệnh nấm miệng

Cách nhận biết bệnh nấm miệng

Nguyên nhân gây bệnh nấm miệng do nhiễm nấm tương đối đơn giản, không cần tiến hành kiểm tra gì khác. Nếu bệnh nấm miệng của em bé tái phát, lấy một ít lượng nhỏ màng nhầy màu trắng đi hoá nghiệm, để tìm nấm candida albicans và bào tử, là cơ sở chẩn đoán trong phòng thí nghiệm. Thông qua xét nghiệm có thể xác định loại nấm men, để bác sĩ có thể cho bé uống thuốc chính xác hơn.

Triệu chứng phát bệnh nấm miệng ở trẻ sơ sinh

Bệnh nấm miệng có thể gây đau. Khi bị nấm miệng, khoang miệng của bé sẽ cảm thấy đau và vì điều này, bé sẽ không chịu ăn sữa, dẫn đến lượng thức ăn giảm và tăng cân chậm.

Nếu bệnh nấm miệng lan ra phía sau khoang miệng, có thể lan sang thực quản. Thực quản là một ống thông, qua đó thức ăn được truyền từ miệng đến dạ dày. Một khi thực quản bị nhiễm trùng, em bé sẽ cảm thấy khó chịu khi nuốt, thậm chí sẽ gây ra sợ đau mà từ chối uống nước, do đó em bé có thể bị mất nước.

Nếu không được điều trị, nấm men cũng có thể ảnh hưởng đến các bộ phận khác của cơ thể. Tất nhiên, nhiễm trùng nấm men lan tỏa là rất hiếm. Nếu điều này xảy ra, điều trị kháng nấm sẽ hiệu quả hơn.

Cách điều trị tưa lưỡi ở trẻ

Dùng thuốc

Thuốc bôi

Bệnh nấm miệng tương đối dễ điều trị, có thể dùng dòng thuốc kháng nấm nystatin trộn đều với vài giọt dầu gan cá, lau trên bề mặt vết thương, cứ 4 giờ dùng một lần, hiệu quả rõ rệt. 

Dùng thuốc toàn thân

Trẻ có triệu chứng nghiêm trọng cũng có thể dùng một số loại thuốc chống nấm, chẳng hạn như nystatin hoặc clotrimazole, để điều trị toàn diện.

Dùng bông nhúng vào một số dung dịch nystatin ( mỗi 10ml nước sôi để nguội lạnh chứa 200.000 đơn vị nystatin) bôi vào phần bị ảnh hưởng của miệng, hoặc sử dụng 1% gentian violet để bôi miệng hoặc dùng 2-3% sodium bicarbonate (soda nhỏ) để súc miệng, hoặc bôi một ít bột boron hoặc borax glycerin. Các loại thuốc trên có thể được áp dụng 3-4 lần một ngày.

Sau khi cho ăn, dùng 1% dung dịch gentian violet nhỏ phía dưới lưỡi của trẻ sơ sinh, để lưỡi di chuyển đến toàn bộ miệng. Thông thường nhỏ 2-3 lần một ngày, đồng thời bổ sung vitamin B và vitamin C phối hợp, mỗi ngày 2 lần, mỗi lần 1 viên, nghiền thành bột, hoà tan với nước cho trẻ ăn.

Thực phẩm của mẹ

Chế độ ăn của các mẹ đang cho con bú nên nhẹ nhàng, tránh thức ăn cay, có cồn. Không nên cho trẻ bú quá no trong 1 lần. Mẹ bị táo bón có thể ăn bằng súp xanh. Bình sữa, núm vú và bộ đồ ăn của trẻ nên được làm sạch và khử trùng thường xuyên.

Phương pháp xoa bóp

  1. Miết phần trong cẳng tay 300 lần, miết mặt ngoài cẳng tay 300 lần.
  2. Miết ngón trỏ 300 lần, miết ngón giữa 300 lần, day huyệt đại lăng 50 lần.
  3. Cho trẻ nằm sấp, người lớn xoa 1 ít dầu xoa bóp vào tay, xoa trên dưới 2 bên vùng lưng, eo, làm nóng.
  4. Miết ngón cái 50 lần, day ô mô 50 lần. Sau đó, miết ô mô 20 lần.
  5. Xoa bóp huyệt đại chùy 1 phút.

Phòng tránh bệnh nấm miệng ở trẻ sơ sinh

Có thể ngăn ngừa bệnh nấm miệng ở trẻ sơ sinh. Thông thường, chỉ cần chú ý đến việc chăm sóc răng miệng, cho trẻ uống một ít nước ấm sau mỗi lần cho bú, sữa còn lại trong miệng có thể được rửa sạch, như vậy nấm mốc không thể phát triển.

Ngoài ra, trước mỗi lần cho trẻ bú, làm sạch núm vú và rửa tay. Dụng cụ dùng của trẻ nên được đun sôi và khử trùng trước khi sử dụng.

  • Mẹ bị bệnh nấm âm đạo nên được điều trị tích cực để cắt đứt đường lây truyền.
  • Làm sạch bộ đồ ăn cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Sau đó lại hấp trong vòng 10 – 15 phút.
  • Mẹ trong thời gian cho con bú nên dùng nước ấm để rửa quầng vú trước khi cho con bú. Hơn nữa nên thường xuyên tắm, thay đồ lót và cắt móng tay, rửa tay mỗi khi bế con.
  • Chăn ga và đồ chơi của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ nên thường xuyên được thay, giặt, phơi nắng; đồ dùng vệ sinh của bé tốt nhất nên tách biệt với đồ của mọi người trong nhà và định kỳ khử trùng.
  • Trẻ nhỏ nên thường xuyên thực hiện một số hoạt động ngoài trời để tăng sức đề kháng của cơ thể.
  • Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ sống trong một cuộc sống tập thể ở trường mẫu giáo, các dụng cụ nhất định phải tách biệt, không được dùng lẫn.
  • Kháng sinh nên được sử dụng theo hướng dẫn của bác sĩ.