Trẻ sơ sinh bị đau bụng: cách nhận biết và xử lý

0
21

Đau quặn bụng ở trẻ sơ sinh là chỉ một đứa trẻ khỏe mạnh có dinh dưỡng đầy đủ, khóc quấy ít nhất 3 giờ mỗi ngày, khóc ít nhất 3 ngày một tuần và bị co giật trong hơn 3 tuần.

Nguyên nhân gây đau bụng ở trẻ sơ sinh

Đau bụng ở trẻ sơ sinh là một trong những hiện tượng khó giải thích nhất trong cuộc sống của trẻ. Không ai biết tại sao một số em bé lại bị đau quặn bụng nghiêm trọng hơn những đứa trẻ khác. Tuy nhiên, có nhiều giả thuyết về đau quặn bụng.

Một trong những lý do có thể là do hệ thống tiêu hóa của một số bé còn non nớt hoặc tương đối nhạy cảm. Enzyme tiêu hóa hoặc dịch tiêu hóa trong đường tiêu hóa của bé vẫn rất ít để có thể phá vỡ thức ăn, đặc biệt là amylase. Do đó, khi protein hoặc đường trong sữa mẹ hoặc sữa công thức quá cao, bụng bé có thể bị đầy hơi đau (đau ruột) do không đủ dịch tiêu hóa. Ngoài ra, bé trong quá trình quấy khóc cũng sẽ nuốt khá nhiều không khí, như vậy cũng hình thành đầy hơi.

Các chuyên gia cho rằng, trẻ khóc quấy từng đợt từng đợt trong một thời gian dài là một dạng phát tiết, bởi vì hệ thống thần kinh đang phát triển của trẻ không thể xử lý tốt các kích thích khác nhau trong môi trường xung quanh. Vào ban đêm, một số bé do không thể chấp nhận hình ảnh, âm thanh và cảm giác trong môi trường xung quanh, nên trẻ cần thông qua việc khóc để giải tỏa. Điều này sẽ khiến bé nuốt nhiều khí và từ đó gây nên đau bụng.

Nói tóm lại, trẻ sơ sinh nuốt một lượng không khí lớn khi cho bú và hít nhiều không khí hơn khi khóc, tạo thành bọt khí di chuyển trong ruột và gây đau bụng. Ăn quá nhiều khiến dạ dày bị căng quá mức và gây khó chịu, khi đói trẻ cũng khóc từng đợt âm ỉ. Trẻ bị dị ứng với sữa và gây đau ruột. Trạng thái hưng phấn của trẻ sơ sinh đối với các phản ứng kích thích khác nhau cũng có thể gây đau quặn bụng ở trẻ sơ sinh.

Triệu chứng trẻ sơ sinh bị đau bụng

Em bé khóc vào ban đêm. Ngoài việc đói, tã ướt và không thoải mái với nhiệt độ nóng và lạnh, nguyên nhân phổ biến nhất là do “đau quặn bụng”. Mặc dù được gọi là “đau quặn bụng”, nhưng thực tế không có vấn đề gì đặc biệt. Nói một cách chính xác, nó không phải là một tên bệnh, mà là một “nhóm triệu chứng”. Nó được gây ra bởi sự không phối hợp của nhiều yếu tố. Thường xảy ra ở trẻ dưới 3 tháng tuổi, nhưng khoảng 10% trẻ sơ sinh sẽ phát bệnh, thời kỳ bị bệnh kéo dài 4-5 tháng trở lên. Sau khi bé lớn lên, sự phát triển thần kinh sinh lý trưởng thành, tình trạng đau bụng sẽ tự nhiên dần cải thiện.

Đau bụng ở trẻ sơ sinh đặc trưng bởi tiếng khóc ngắt quãng, rất giống với chứng co thắt. Sự khác biệt là, trẻ sơ sinh bị đau quặn bụng không nôn, cũng không bài tiết chất nhầy có chứa máu. Các triệu chứng phổ biến của đau quặt ruột là la hét đột ngột, đôi khi khóc đến kiệt sức và thậm chí khóc cho đến khi mặt đỏ, cổ nổi da gà. Một số em bé cũng sẽ có các hiện tượng như lắc lư đầu, toàn thân duỗi thẳng và khó thở, thở gấp… Đồng thời, vùng bụng sẽ có xu hướng phình ra, lòng bàn tay nắm chặt, hai chân thẳng hoặc uốn cong, chân tay thường sẽ lạnh.

Những hiện tượng trên có thể kéo dài liên tục từ chục phút đến vài giờ. Bất luận là lắc, ôm hay dỗ cũng không có tác dụng, chỉ khi bé kiệt sức thì các hiện tượng trên mới dừng lại. Sau khi trẻ đại tiện hoặc xì hơi thì tình trạng mới được cải thiện chút. Tình trạng này có thể xảy ra bất cứ lúc nào, nhưng thường xảy ra vào chiều tối hoặc tối muộn, hầu như mỗi ngày vài lần vào một khoảng thời gian cố định.

Nguyên nhân gây bệnh vẫn chưa rõ ràng, có thể liên quan đến táo bón, đầy hơi, tiêu chảy hoặc dị ứng sữa… Em bé quá đói hoặc no cũng có thể khiến bé khóc quấy. Vào thời điểm này, dễ gây ra chướng bụng vì trẻ hít nhiều không khí hơn. Một số bé bị dị ứng với sữa có thể không bị tiêu chảy, nhưng chúng có biểu hiện đau bụng.

Ngoài ra, các yếu tố tâm lý như lo lắng, căng thẳng hoặc tức giận cũng có thể khiến trẻ sơ sinh bị đau quặn bụng hoặc nôn mửa, vì vậy trẻ sơ sinh có tâm trạng không ổn định có nhiều khả năng mắc bệnh này. Bệnh này cũng liên quan đến thể lực của từng trẻ, giống nhau ở đầy hơi hoặc đau bụng, nhưng một số trẻ sơ sinh phản ứng mạnh hơn.

Trẻ sơ sinh bị đau bụng phải làm sao?

Khi trẻ đau quặn bụng mà khóc quấy không ngừng, bạn có thể thử một số cách dưới đây:

  • Bạn có thể cho bé ngậm núm vú giả giữa các lần cho bú (có một vị bác sĩ nhi khoa từng nói: “Phải chặn lại lỗ, nơi tạo ra âm thanh bất hòa”)
  • Có thể dùng khăn lông làm ấm cho bé, thoải mái cởi bỏ.
  • Có thể đặt bé trong cái nôi hoặc xe đẩy em bé đung đưa qua lại.
  • Có thể dùng túi địu trẻ để bế trẻ ở phía đằng trước, đi bộ một đoạn dài; có thể giữ thẳng bé.
  • Có thể xoa bóp nhẹ vùng bụng cho bé.
  • Có thể đặt túi làm ấm lên bụng trẻ.
  • Bạn cũng có thể đặt trẻ lên đùi, xoa bóp vùng lưng cho trẻ, bôi các chất bay hơi như bạc hà lên bụng bé có thể thúc đẩy sự bài tiết khí của ruột, hoặc rửa ruột thông tiện cho trẻ, đôi khi cũng có hiệu quả.
  • Cho bé uống một ít sữa mẹ, tiếp xúc gần gũi cũng có tác dụng giúp bé làm dịu. Nếu không có cách nào thể cải thiện tình trạng hoặc xuất hiện triệu chứng trong nhiều đêm liên tiếp, phải gặp bác sĩ để kiểm tra chi tiết.
  • Trẻ sơ sinh bị kích động sẽ bình tĩnh hơn trong môi trường yên tĩnh, vì vậy hãy giữ cho căn phòng yên tĩnh, cố gắng tránh sự làm phiền của khách, nói chuyện nhẹ nhàng, chú ý động tác khi chăm sóc bé nên chậm một chút.

 Lưu ý: Vấn đề cần ghi nhớ là, rất nguy hiểm khi cho trẻ ngừng khóc bằng cách lắc lư bé.