Chuyên Mục Bệnh

Viên túi mật cấp tính là gì? nguyên nhân, triệu chứng, điều trị

Ngày 16 Tháng Sáu, 2020

Thế nào là viêm túi mật cấp tính?

Tôi tin rằng nhiều người đã từng trải qua viêm túi mật cấp tính, vì vậy mọi người đều muốn biết thế nào là viêm túi mật cấp tính? Trên thực tế, viêm túi mật cấp là một bệnh rất phổ biến, nguyên nhân là do tắc nghẽn ống nang và nhiễm khuẩn hoặc kích thích hóa học của túi mật. Tỷ lệ phát bệnh là rất cao, chỉ đứng thứ hai sau viêm ruột thừa trong phẫu thuật ngoại khoa vùng bụng, hơn nữa 95% bệnh nhân có kèm theo sỏi mật và tỷ lệ nữ giới bị bệnh cao hơn so với nam giới, đặc biệt là ở phụ nữ béo phì và phụ nữ mang thai nhiều lần. Ngoài ra, phụ nữ trong thời kỳ mang thai cũng dễ bị bệnh. Theo mức độ nghiêm trọng của tình trạng viêm và thời gian bị bệnh, các biểu hiện bệnh lý sẽ rất khác nhau. Chúng có thể được chia thành các bệnh viêm túi mật đơn giản nhẹ nhất, viêm túi mật suppurative và viêm túi mật nghiêm trọng nhất. Triệu chứng rõ ràng nhất là đau, đặc biệt là ở vùng bụng phía trên bên phải, đau liên tục theo từng cơn.

Đối với viêm túi mật cấp tính, phòng ngừa là chính. Đừng ăn quá nhiều và làm việc quá sức, nghỉ ngơi hợp lý và tập thể dục vừa phải. Sau khi điều trị không phẫu thuật, khoảng 80% – 90% bệnh nhân bị viêm túi mật cấp có thể tự chữa khỏi bệnh, 10% – 20% bệnh nhân khác cần điều trị bằng phẫu thuật vì bệnh ngày càng tồi tệ. Ngoài điều trị và phẫu thuật, liệu pháp ăn kiêng cũng có thể được áp dụng, bắt đầu từ chế độ ăn uống hàng ngày, đặc biệt là đối với phụ nữ mang thai càng nên sử dụng phương pháp này.

Nguyên nhân gây viêm túi mật cấp tính

Chúng ta đều biết rằng viêm túi mật là một bệnh ngoại khoa vùng bụng phổ biến, khi bệnh mới khởi phát có thể khiến cơ thể cảm thấy rất khó chịu. Vì vậy, nhiều người rất muốn biết nguyên nhân gây viêm túi mật cấp tính là do đâu? Thực tế, nếu có sỏi trong cổ túi mật hoặc ống nang hoặc góc kết nối giữa ống nang và túi mật tương đối nhỏ, bản thân ống nang quá quanh co, biến dạng hoặc các mạch máu bất thường, phạm vi chứng viêm dính liền, có sự xâm nhập của côn trùng, chèn ép hạch bạch huyết gây sưng,… có thể gây tắc nghẽn và ứ trệ dịch mật. Dịch mật ứ trệ lâu dài và cô đặc sẽ kích thích niêm mạc túi mật, từ đó gây ra các tổn thương viêm. Kết hợp với nhiễm trùng do vi khuẩn, có khả năng hình thành viêm túi mật. Các vi khuẩn gây bệnh phổ biến là Escherichia coli, Pseudomonas aeruginosa, aerogenes,… Những vi khuẩn này có thể xâm nhập qua máu, bạch huyết, đường mật, đường ruột hoặc viêm lan truyền đến các cơ quan lân cận. Ngoài vi khuẩn, sự xâm nhập của ký sinh trùng và vi khuẩn mà chúng mang vào cũng có thể gây nhiễm trùng.

Ngoài ra, trong thời kỳ mang thai, bà bầu có sự gia tăng lớn estrogen và progesterone trong cơ thể, phì đại lớp cơ của thành túi mật, thả lỏng cơ trơn của túi mật, co thắt túi mật giảm, thể tích túi mật tăng 2 lần và làm rỗng túi mật. Cùng với hàm lượng cholesterol tăng trong mật, tỷ lệ cholesterol và muối mật thay đổi, độ nhớt của mật tăng, do đó viêm túi mật có khả năng xảy ra. Ngoài ra, việc mở rộng tử cung và chèn ép túi mật cũng có thể gây viêm túi mật.

Triệu chứng viêm túi mật cấp tính

Khi viêm túi mật cấp xảy ra, người bệnh sẽ rất khó chịu, đặc biệt là phụ nữ mang thai, thể trạng đã vô cùng nhạy cảm và nếu còn đi kèm với ốm nghén thì càng khó chịu hơn. Vậy, các triệu chứng của viêm túi mật cấp tính là gì? Trên thực tế, bệnh nhân bị viêm túi mật cấp tính thường phát bệnh vào giữa đêm sau bữa tối nhiều dầu mỡ, bởi vì chế độ ăn nhiều chất béo có thể làm cho túi mật tăng cường co bóp, hơn nữa khi nằm xuống lại càng dễ cho sỏi mật trượt vào ống túi mật. Các triệu chứng của bệnh nhân chủ yếu là đau bụng dai dẳng, đau bụng dữ dội, cơn đau ban đầu rất giống với đau bụng đường mật, nhưng đau bụng do viêm túi mật cấp tính thường kéo dài hơn và thường xảy ra khi thở và thay đổi tư thế cơ thể, cơn đau ngày càng trầm trọng, vì vậy hầu hết bệnh nhân sẽ nằm nghiêng sang bên phải để giảm đau bụng, từ đó cơn đau có thể được tỏa sang bên phải. Hơn nữa, khoảng 1/3 – 2/3 bệnh nhân có thể cảm thấy túi mật sưng lên, hơi sưng như một quả trứng ở bụng trên bên phải, cơn đau trở nên tồi tệ hơn khi chạm vào.

Ngoài ra, trong thời gian khởi phát bệnh thường đi kèm với các triệu chứng sốt, buồn nôn và nôn. Kiểm tra bụng cho thấy bụng trên bên phải chướng mãn, các cơ bụng ở khu vực túi mật căng cứng, ấn đau và phản ứng đau rõ ràng. Trong thời kỳ đầu của bệnh, biểu hiện chủ yếu là vàng da. Trong thời kỳ sau sẽ có biểu hiện sốt, đa phần là sốt thấp; ớn lạnh và sốt cao không phải là triệu chứng phổ biến. Các triệu chứng của bệnh xảy ra ở phụ nữ mang thai về cơ bản giống như các bệnh nhân bị viêm túi mật cấp tính thông thường.

Điều trị viêm túi mật cấp tính

Một khi viêm túi mật cấp xảy ra, cơn đau nó đem đến cho người bệnh là rất lớn, vậy làm thế nào để điều trị viêm túi mật cấp? Trên thực tế, sau khi đã được chẩn đoán viêm túi mật cấp tính, điều trị không phẫu thuật thường được sử dụng trước tiên, bởi vì làm như vậy có thể kiểm soát tình trạng viêm và cũng có thể được sử dụng như là chuẩn bị trước phẫu thuật. Lúc này sẽ: nghỉ ngơi tại giường, nhịn ăn, truyền dịch, giảm áp lực đường tiêu hóa, điều chỉnh lượng nước, rối loạn cân bằng điện giải và axit-bazơ, giảm đau chống co thắt, sử dụng kháng sinh phổ rộng, vitamin K,…  Hầu hết bệnh nhân về cơ bản có thể kiểm soát tình trạng sau khi điều trị không phẫu thuật. Nếu không có tác dụng hoặc tình trạng trở nên tồi tệ hơn, bệnh nhân nên lựa chọn phẫu thuật để ngăn tình trạng tiếp tục chuyển biến xấu.

Ngoài ra, trong giai đoạn cấp tính của viêm túi mật, không nên ăn thực phẩm chiên, trứng, nước canh thịt và rượu. Đặc biệt là bà bầu càng cần phải quan tâm nhiều hơn. Ngoài ra, cần kiểm soát chặt chẽ các thực phẩm chứa chất béo và cholesterol, thực phẩm nên ăn nên ít chất béo, ít protein, một lượng nhỏ thức ăn lỏng hoặc thức ăn bán lỏng. Khi tình trạng bệnh giảm, một lượng nhỏ chất béo và thực phẩm protein như cá, thịt nạc, sữa, trứng,… có thể dần dần được thêm vào. Chế độ ăn uống hàng ngày của bệnh nhân viêm túi mật cấp tính nên dựa trên các loại thực phẩm nhẹ, dễ tiêu hóa và nên được cho ăn nhiều nước để làm loãng mật, cũng có thể 2-3 tiếng ăn một lần để kích thích bài tiết mật.

Làm sao để ngăn ngừa viêm túi mật cấp tính

Viêm túi mật cấp tính là một bệnh có tỷ lệ mắc cao đối với cả người bình thường và phụ nữ mang thai. Hơn nữa, đối với viêm túi mật cấp tính, chúng ta càng phải chú ý nhiều hơn để ngăn chặn nó. Do đó, chúng ta cần phải bắt đầu ngay từ ngày hôm nay, nên thực hiện các biện pháp để ngăn ngừa viêm túi mật cấp tính. Vậy làm thế nào để phòng ngừa viêm túi mật cấp?

Ăn uống thường xuyên và thói quen ăn uống tốt là cách tốt nhất để ngăn ngừa sỏi và ngăn ngừa viêm túi mật cấp tính. Bởi vì túi mật chứa đầy mật khi không ăn, niêm mạc túi mật sẽ hấp thụ nước để làm cho mật dày hơn. Lúc này, cholesterol / lecithin tăng mạnh, độ nhớt dịch mật cũng tăng lên, cuối cùng tạo thành sỏi mật. Nếu bạn ăn, khi thức ăn vào tá tràng, nó sẽ tiết ra các hormon túi mật để làm cho túi mật co bóp. Tại thời điểm này, một lượng lớn dịch mật bị bài tiết đến đường ruột, do đó nó có thể ngăn ngừa sự hình thành sỏi. Ngoài ra, để đảm bảo dinh dưỡng hợp lý trong chế độ ăn kiêng và hạn chế hàm lượng chất béo và cholesterol, chế độ ăn nên vừa phải, không ăn quá no, không nhịn ăn, cần phải chú ý nhiều hơn, không ăn uống tuỳ tiện.

Ngoài ra, do nhiễm vi khuẩn và ký sinh trùng xâm nhập cũng có thể dẫn đến sự xuất hiện của viêm túi mật. Vì vậy phải chú ý vệ sinh khi ăn, phát triển thói quen vệ sinh tốt, rửa tay trước khi ăn và rau quả sống phải được làm sạch rồi mới ăn.

Đọc toàn bộ bài viết

Ths.Bs Trương Thị Thúy Mai

Ths.Bs Trương Thị Thúy Mai chuyên khoa nhi tại bệnh viện nhi đồng 1 tại Tp.HCM. Có rất nhiều năm kinh nghiệm chuyên môn. Bác Mai có vai trò chuyên môn cao tại khoa nhi của bệnh viện.


Tải Ứng Dụng MammyKids Miễn Phí